การสร้างสัมพันธภาพเพื่อการบำบัดกับผู้ป่วยที่มีความบกพร่องในด้านความคิดอารมณ์และพฤติกรรมถือเป็นหัวใจสำคัญในการพยาบาลจิตเวชเพราะสัมพันธภาพที่มีประสิทธิภาพจะช่วยให้ผู้ป่วยมีการพัฒนาตนเองและปรับตัวในการอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมได้อย่างเหมาะสมในการศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการสร้างสัมพันธภาพระหว่างนักศึกษาพยาบาลและผู้ป่วยที่มีการเจ็บป่วยทางจิตในระหว่างการฝึกปฏิบัติงานของนักศึกษาที่โรงพยาบาลจิตเวชขอนแก่นราชนครินทร์จังหวัดขอนแก่นการศึกษานี้เป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพโดยมีผู้เข้าร่วมวิจัยได้แก่นักศึกษาพยาบาลจำนวน 12 คน และผู้ป่วยที่มีการเจ็บป่วยทางจิต จำนวน 12 คน โดยมีการเก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนธันวาคมพ.ศ. 2551 ถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2552 จากการสัมภาษณ์นักศึกษาพยาบาล การสังเกตการณ์การสร้างสัมพันธภาพระหว่างนักศึกษาและผู้ป่วยและการตรวจสอบรายงานของนักศึกษามีการวิเคราะห์ข้อมูลตามทฤษฏีฐานราก(Grounded Theory) ผลการวิจัย พบว่า นักศึกษาให้ความสำคัญกับการสร้างความไว้วางใจกับผู้ป่วยในระยะเริ่มต้นของการสร้างสัมพันธภาพโดยมีการใช้เทคนิคต่างๆได้แก่ความสม่ำเสมอในการสร้าง สัมพันธภาพการส่งเสริมความมีคุณค่าแก่ผู้ป่วยการเสนอตนเองในการช่วยเหลือการเก็บรักษาความลับของผู้ป่วยและการแสดงความอดทนต่อการสร้างสัมพันธภาพ นักศึกษาสร้างสัมพันธภาพกับผู้ป่วยโดยมุ่งเน้นการสร้างสัมพันธภาพในรูปแบบเชิงวิชาชีพโดยใช้กลยุทธ์ที่หลากหลายได้แก่การให้ความเคารพแก่ผู้ป่วยการเลือกใช้ภาษาและคำพูดที่เหมาะสมการไม่เคร่งครัดกับผู้ป่วยและการใช้การสัมผัสเพื่อส่งเสริมความเป็นวิชาชีพความรู้ที่ได้จากการศึกษาครั้งนี้สามารถที่จะใช้เป็นแนวทางแก่อาจารย์พยาบาลและพยาบาลในการส่งเสริมการสร้างสัมพันธภาพที่มีประสิทธิภาพระหว่างนักศึกษาพยาบาลและผู้ป่วยที่มีการเจ็บป่วยทางจิตภายใต้บริบทของสังคมไทย