วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสาเหตุ และรูปแบบต่างๆ ของการย้ายถิ่นของแรงงานพม่าที่เข้ามาอาศัย และทำงานในเขตเทศบาลเมืองแม่สอด 2) ศึกษาผลกระทบการย้ายถิ่นของแรงงานพม่า ด้านเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม ที่มีต่อการพัฒนาด้านต่างๆ ในเขตเทศบาลเมืองแม่สอด จากการศึกษาสามารถสรุปได้ว่า การย้ายถิ่นของแรงงานพม่าที่เข้ามาอาศัย และทำงานในเขตเทศบาลเมืองแม่สอด มีสาเหตุหลักมาจากปัจจัยทางด้านเศรษฐกิจ และมีความขัดแย้งภายในประเทศพม่า ทำให้ประชาชนไม่มีที่ดินทำกิน รายได้ไม่เพียงพอต่อการยังชีพ และมีสภาพความเป็นอยู่ที่ยากลำบาก ประกอบกับประเทศไทยมีภาวะทางเศรษฐกิจที่ดีกว่า ทั้งในด้านรายได้ ค่าจ้าง โอกาสหารายได้ และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ทำให้แรงงานพม่าอพยพย้ายถิ่นเข้ามาทำงานเพื่อหาโอกาสที่ดีกว่าให้กับตนเอง และครอบครัว การย้ายถิ่นของแรงงานพม่ามีทั้งการข้ามพรมแดนโดยเดินข้ามช่องทางสะพานมิตรภาพไทย-พม่า ข้ามทางท่าเรือตามจุดผ่านปรนต่างๆ และช่องทางตามริมฝั่งแม่น้ำเมย หลังจากนั้นแรงงานพม่าก็จะเข้ามาทำงานอยู่ในสถานประกอบการต่างๆ ในเขตเทศบาลเมืองแม่สอด ที่มีความต้องการจ้างแรงงานพม่า การย้ายถิ่นของแรงงานพม่า ได้ส่งผลกระทบต่อชุมชนเทศบาลเมืองแม่สอด ทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม ผลกระทบด้านเศรษฐกิจ ก่อให้เกิดการขยายตัวทั้งในระดับประเทศ และระดับชุมชน เนื่องจากแรงงานพม่าเข้ามาตอบสนองความต้องการแรงงานจากการลงทุนที่เพิ่มมากขึ้น แรงงานพม่าเหล่านี้มีค่าแรงต่ำ ทำให้สามารถลดต้นทุนการผลิตลงได้ นอกจากนี้แรงงานพม่ายังอยู่ในฐานะผู้บริโภคสินค้าในชุมชน ซึ่งก่อให้เกิดสภาพคล่องตัวทางเศรษฐกิจในระดับชุมชนด้วย ส่วนผลกระทบด้านสังคม และวัฒนธรรม พบว่าในแง่ของที่พักอาศัยส่วนใหญ่นายจ้างเป็นผู้จัดที่พักอาศัยให้ในที่ทำงานมีลักษณะเป็นห้องแถว โดยอาศัยอยู่ร่วมกับเพื่อน และครอบครัวของตน และไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่พักของตนเอง ในแง่ความมั่นคง ปลอดภัย อาชญากรรมที่เกิดจากแรงงานพม่าส่วนใหญ่เป็นแรงงานผิดกฎหมาย ยากต่อการติดตามจับกุม ทำให้ผลการจับกุมน้อย ส่งผลให้คนไทยรู้สึกหวาดกลัวต่ออาชญากรรมที่เกิดจากแรงงานพม่า และต้องการให้มีการจับกุมแรงงานพม่าผิดกฎหมายเหล่านี้ ในแง่สาธารณสุข ทำให้เกิดปัญหาการแพร่ระบาดของโรคต่างๆ มากกว่าเดิม โดยเฉพาะโรคที่ไม่พบในประเทศไทยมาเป็นเวลานาน เมื่อแรงงานพม่าเจ็บป่วยก็จะใช้บริการรักษาจากโรงพยาบาล แต่เมื่อเทียบกับคนไทยแล้ว พบว่ายังมีจำนวนน้อยกว่าคนไทย แต่ก็ส่งผลกระทบต่องบประมาณรายรับ รายจ่ายของโรงพยาบาลที่มีอยู่อย่างจำกัดในแง่ศาสนา พบว่าส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ และมีการรวมตัวในการประกบพิธีกรรมทางศาสนา ในแง่ภาษา และอาหารพบว่า ยังคงสื่อสารกันด้วยภาษาพม่า และบริโภคอาหารที่ประกอบในแบบของพม่า ในแง่การปรับตัวพบว่าแรงงานพม่ามีการปรับตัวทางด้านภาษา คือมีการเรียนรู้ที่จะสื่อสารด้วยภาษาไทย รวมถึงเรียนรู้การใช้เทคโนโลยีต่างๆ ที่ทันสมัย เช่น โทรศัพท์มือถือ