วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

งานวิจัยนี้ได้ทำการศึกษาฤทธิ์ยับยั้งจุลินทรีย์ของสารสกัดหยาบจากสมุนไพรไทย คือ เบญกานี สมอพิเภก หญ้างวงช้าง และใบหนาด ต่อเชื้อแบคทีเรียแกรมบวก (B. subtilis และ S. aureus) และเชื้อแบคทีเรียแกรมลบ (E. coli) ด้วยวิธี Disc diffusion method โดยใช้ตัวทำละลายที่มีสภาพขั้วที่แตกต่างกัน พบว่าสารสกัดจากเอทานอลสามารถยับยั้งจุลินทรีย์ทุกสายพันธุ์ที่ทำการทดสอบ สารสกัดหยาบของเบญกานีแสดงผลยับยั้งจุลินทรีย์ได้สูงสุด ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางวงใสเฉลี่ยที่วัดได้จากสารสกัดเบญกานีมีค่าตั้งแต่ 6.2 ถึง 17.7 มิลลิเมตร ความเข้มข้นต่ำสุดที่สามารถยับยั้งเชื้อของสารสกัดมีค่าตั้งแต่ 12.5 ถึง 100 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร สารประกอบที่ยับยั้งการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ของสารสกัดของเบญกานีระบุได้เป็นสารประกอบฟีนอลิก 47.394 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนัก ภาวะที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการสกัดคือ ที่เวลา 24 ชั่วโมง ณ อุณหภูมิห้อง ขนาดอนุภาค 75 ไมโครเมตร อัตราส่วนตัวทำละลายต่อของแข็งเป็น 10:1 และใช้เอทานอลเป็นตัวทำละลาย การศึกษาด้วยกล้องจุลทรรศน์แบบส่องกราดแสดงภาพของการสูญเสียโดยสมบรูณ์ของผิวเซลล์และการเปลี่ยนแปลงสัณฐานวิทยาของสายพันธุ์จุลินทรีย์ที่ทดสอบทั้งหมดโดยสารสกัดของเบญกานี การศึกษาการย้อมผ้าฝ้ายด้วยสารสกัดจากสมุนไพร โดยใช้สารสกัดที่ความเข้มข้น 12 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนัก รวมทั้งการใช้สารมอร์แดนท์อะลูมิเนียมและเหล็ก ที่ความเข้มข้น 0.5 เปอร์เซ็นต์โดยน้ำหนักก่อนการชุบสารสกัด แล้วนำไปทดสอบฤทธิ์การยับยั้งจุลินทรีย์ จากผลการทดลองพบว่าการใช้สารสกัดจะเพิ่มฤทธิ์การยับยั้งจุลินทรีย์ของผ้าฝ้าย แต่การใช้สารมอร์แดนท์จะไม่มีผลเสริมฤทธิ์การยับยั้งจุลินทรีย์แต่ช่วยเพิ่มการคงทนของสารสกัดต่อการขัดถู