การวิจัยครั ้งนี ้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบปัจจัยที่มีผลต่อต้นทุน ผลผลิตและ ผลตอบแทนของเกษตรกรผู้ปลูกมันส าปะหลังในจังหวัดเพชรบูรณ์ ปี การเพาะปลูก 2556/2557 ประชากรคือเกษตรกรผู้ปลูกมันส าปะหลังในจังหวัดเพชรบูรณ์ มีจ านวนทั ้งสิ ้น 11,253 ครัวเรือน ท าการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั ้นตอน จ านวน 372 ครัวเรือน ใช้แบบสอบถามเป็ นเครื่องมือในการ เก็บรวบรวมข้อมูล น าข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์สถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ จ านวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติ t-test และ One-way ANOVA ผลการศึกษาพบว่า ในการปลูกมันส าปะหลังของเกษตรกรในจังหวัดเพชรบูรณ์มีต้นทุนเฉลี่ยต่อไร่เท่ากับ 2,111.52 บาท/ไร่ ท าให้ได้ผลตอบแทนหรือรายได้เท่ากับ 9,375.77 บาท/ไร่ คิดเป็ นราคาเฉลี่ยเท่ากับ 2.73 บาทต่อกิโลกรัม ท าให้มีก าไร่ต่อไร่เฉลี่ยเท่ากับ 7,299.80 บาท ในการปลูกมันส าปะหลังของเกษตรกรในจังหวัดเพชรบูรณ์มีต้นทุนในการปลูกเฉลี่ยต่อไร่ 2,632.15 บาทต่อไร่ แบ่งเป็ นต้นทุนคงที่ที่มาจากค่าเช่าที่ดิน 731.94 บาทต่อไร่ และต้นทุนผันแปร 1,900.21 บาทต่อไร่ เมื่อเปรียบเทียบปัจจัยที่มีผลต่อต้นทุนการผลิต พบว่า พื ้นที่ในการเพาะปลูก ไม่มีผลต่อต้นทุนในการผลิตอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ ที่ระดับนัยส าคัญ 0.05 แต่สายพันธุ์และ ประเภทของดินมีผลต่อต้นทุนการผลิต อย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ ที่ระดับนัยส าคัญ 0.05 โดยสาย พันธุ์ระยอง 9 มีต้นทุนในการเพาะปลูกเฉลี่ยต่อไร่สูงกว่า ระยอง 72 และดินทรายจัด/หินโผล่มี ต้นทุนเฉลี่ยในการปลูกมันสูงกว่าดินประเภทอื่น ๆ เมื่อเปรียบเทียบปัจจัยที่มีผลต่อผลผลิต พบว่า สายพันธุ์มันส าปะหลัง และพื ้นที่ที่ใช้ใน การเพาะปลูก ส่งผลให้ผลผลิตจากการปลูกมันส าปะหลังของเกษตรกรในจังหวัดเพชรบูรณ์ไม่ แตกต่างกันอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ ที่ระดับนัยส าคัญ 0.05 แต่ประเภทของดินที่ใช้ในการ เพาะปลูกส่งผลให้ผลผลิตจากการปลูกมันส าปะหลังแตกต่างกันอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ ที่ระดับ นัยส าคัญ 0.05 โดยดินร่วนให้ผลผลิตเฉลี่ยในการปลูกมันส าปะหลังมากที่สุด เฉลี่ย 4.72 ตันต่อไร่ เมื่อเปรียบเทียบปัจจัยที่มีผลต่อก าไรเฉลี่ยต่อไร่พบว่า สายพันธุ์ พื ้นที่และประเภทของดิน ที่ใช้ในการเพาะปลูกไม่มีผลต่อก าไรเฉลี่ยอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ ที่ระดับนัยส าคัญ 0.05 


This research aimed to study and to compare the factors influencing cost, productivity and yield of the farmers who grew tapioca in Phetchabun Province from the cultivating year 2013-2014. The population was the farmers who cultivated tapioca in Phetchabun Province with the total number of 11,253 households. The multi-stage sampling was done with the number of 372 households. The questionnaires were used for collecting the data. The obtained data were analyzed by using descriptive and inference statistics, such as percentage, mean, standard deviation, t-test and One-way ANOVA. The results showed that the tapioca cultivation of farmers in Phetchabun Province with an average cost per rai accounted for 2,111.52 baht per rai. That made yield or income accounted for 9,375.77 baht per rai. The average price was 2.73 baht per kilogram. That made an average profit accounted for 7,299.80 baht per rai. According to the tapioca cultivation of farmers in Phetchabun Province, the average cost of growing was 2,632.15 baht per rai consisting of fixed cost from rented land accounted for 731.94 baht per rai and variable cost accounted for 1,900.21 baht per rai. When comparing the factors affecting the production cost, it was found that the farming areas did not affect the production cost with statistical significance at the significant level of 0.05. However, species and types of soil affected the production with statistical significance at the significant level of 0.05. It was seen that the Rayong 9 species had higher average cultivation cost per rai than the Rayong 72 species. In addition, sandy soil/and rocky outcrop had higher average cost for growing tapioca than the other types of soil. When comparing the factors influencing yield, it revealed that tapioca genetic and areas used for cultivation affected the yield from tapioca cultivation of the farmers in Phetchabun Province with statistical significant indifference at the significant level of 0.05. Nevertheless, the types of soil used for cultivation affected the productivity from tapioca cultivation with statistical significant difference at the significant level of 0.05. It was seen that loam helped increasing average productivity from tapioca cultivation at the most with the average of 4.72 tons per rai. When comparing the factors affecting the average profits per rai, it was found that species, areas and types of soil used for cultivating did not affect the average profits with statistical significance at the significant level of 0.05.