วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

วิเคราะห์และสังเคราะห์แนวคิดเศรษฐศาสตร์กระแสทางเลือก ศึกษาสภาพการจัดการศึกษา หลักสูตร และการเรียนการสอนเศรษฐศาสตรบัณฑิตในปัจจุบันที่สอดรับกับแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง วิเคราะห์ลักษณะและแนวปฏิบัติในการนำแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในสังคมปัจจุบัน และนำเสนอแนวทางการปฏิรูปหลักสูตรเศรษฐศาสตรบัณฑิตที่สอดรับกับแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงบรรยาย (Descriptive research) และระเบียบวิธีวิจัยอนาคตแบบ EDFR (Ethnographic delphi futures research) การเก็บรวบรวมข้อมูลงานวิจัย ใช้การเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร การสัมภาษณ์ แบบสอบถาม และการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยเทคนิค EDFR กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยคือ ผู้บริหาร และผู้สอนหลักสูตรเศรษฐศาสตรบัณฑิต ผู้บริหารองค์กรธุรกิจที่เป็นกรณีศึกษาตัวอย่างของหลักเศรษฐกิจพอเพียง ผู้บริหารหน่วยงานภาครัฐและเอกชน และผู้ทรงคุณวุฒิทางด้านเศรษฐศาสตร์และการศึกษา ผลการวิจัยพบว่า 1. แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง พุทธเศรษฐศาสตร์ เศรษฐศาสตร์มนุษยนิยม และเศรษฐกิจชุมชน มีความครอบคลุมองค์ประกอบของความพอเพียงคือ มีคุณลักษณะของความพอเพียง 3 ประการ คือ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมีภูมิคุ้มกันที่ดี และมีเงื่อนไขของความพอเพียง 2 ประการ คือ ความรู้ และคุณธรรม โดยมีความมุ่งหมายเดียวกัน คือ เพื่อนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน 2. การนำแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงมาสอนในหลักสูตรเศรษฐศาสตรบัณฑิตในปัจจุบัน พบว่าส่วนใหญ่เปิดสอนวิชาเศรษฐกิจพอเพียง ในหมวดวิชาการศึกษาทั่วไป และเป็นวิชาเลือก 3. การนำแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ดำรงชีวิต และในการดำเนินธุรกิจในสภาพปัจจุบันมี 4 ด้าน คือ ด้านเศรษฐกิจ ด้านสังคม ด้านสิ่งแวดล้อม และด้านจิตใจ ซึ่งจะต้องมีความสมดุลในการพัฒนาทั้ง 4 ด้านไปพร้อมๆ กัน 4. แนวทางการปฏิรูปหลักสูตรเศรษฐศาสตรบัณฑิตที่สอดรับกับแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง ประกอบด้วย 1) หลักการและแนวคิดในการปฏิรูป 2) นโยบายในการปฏิรูป ประกอบด้วย นโยบายระดับประเทศ นโยบายระดับองค์กรที่เกี่ยวข้อง และนโยบายระดับสถาบันการศึกษา 3) แนวทางการจัดการเรียนการสอน ประกอบด้วย ปรัชญา เป้าหมายและวัตถุประสงค์ของหลักสูตร โครงสร้างของหลักสูตรและรายวิชา และกระบวนการจัดการเรียนการสอน และ 4) แนวทางการจัดการศึกษา แนวทางการบริหาร และการจัดการด้านวิชาการในระดับสถาบันการศึกษา