วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การศึกษาเรื่อง การนำเข้าแรงงานลาวในจังหวัดสงขลา: กระบวนการ ปัญหาและผลที่เกิดขึ้น มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการบริหารจัดการการนำเข้าแรงงานลาว ทั้งในส่วนของหลักเกณฑ์และวิธีการปฏิบัติของหน่วยงานที่มีหน้าที่เกี่ยวข้อง พร้อมปัญหาและอุปสรรคทั้งในเชิงนโยบายและในระดับหน่วยปฏิบัติงานเกี่ยวกับการนำเข้าแรงงานลาว และผลที่เกิดขึ้นกับแรงงานลาวและเจ้าของสถานประกอบการ อันก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงในด้านเศรษฐกิจและสังคม การศึกษาวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาโดยวิธีวิทยาการวิจัยในเชิงคุณภาพ อันเป็นการศึกษาด้วยแหล่งข้อมูลทั้งการศึกษาวิจัยเอกสารและการศึกษาวิจัยภาคสนาม อภิปรายผลตามกรอบแนวคิดด้านตลาดแรงงานและการย้ายถิ่น และกระบวนการจ้างแรงงานระหว่างรัฐ พร้อมนำเสนอการอภิปรายเชิงพรรณนาตามวัตถุประสงค์ในการศึกษา ซึ่งผลการศึกษาวิจัยสรุปได้ดังนี้ ตลาดแรงงานจังหวัดสงขลาในช่วง ปี 2545-2547 เกิดภาวะการขาดแคลนแรงงาน เนื่องจากการพัฒนาและขยายตัวของอุตสาหกรรมการเกษตรมากในภาคใต้ ทำให้มีความต้องการจ้างงานในหมวดอาชีพงานพื้นฐานอย่างมากขณะที่ตลาดแรงงานลาวมีระดับการจ้างงานต่ำ เกิดภาวะการว่างงาน จากภาวะเศรษฐกิจของลาวที่ตกต่ำ ประกอบกับความต้องการใช้แรงงานลาวในกลุ่มแรงงานไร้ฝีมือของตลาดแรงงานไทยเพิ่มมากขึ้น นำมาสู่ความร่วมมือด้านการจ้างงานระหว่างรัฐ ซึ่งสามารถดำเนินการส่งออกและนำเข้าแรงงานในปี 2549 การกำหนดนโยบายและแผนปฏิบัติการระหว่างประเทศร่วมกัน ได้มีบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือด้านการจ้างแรงงานระหว่างรัฐ เน้นการคุ้มครองสิทธิแรงงานที่ได้มีการนำเข้าและส่งออกแรงงานระหว่างกัน นอกจากนี้ยังมียุทธศาสตร์การจัดระบบการจ้างแรงงานต่างด้าวของประเทศไทย เพื่อการนำเข้าแรงงานและอนุญาตให้ทำงานตามมาตรา 8 แห่งพระราชบัญญัติการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2521 พร้อมกับได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายแรงงานไทย ผลที่เกิดขึ้นกับแรงงานลาวนั้น ได้รับการปฐมนิเทศก่อนเดินทางเข้ามาทำงานในเรื่อง ลักษณะงาน ช่วงเวลาทำงานและเมื่อเดินทางมาถึงที่ทำงานแล้วได้รับการอบรม เรื่อง วิธีการทำงาน กฎระเบียบในการทำงาน และการใช้อุปกรณ์ป้องกันภัย แรงงานที่เป็นกลุ่มตัวอย่างมีรายได้เพียงพอส่งเงินกลับบ้าน เข้าถึงบริการสาธารณสุขและโอกาสของการมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ในส่วนปัญหาและอุปสรรคต่อแรงงานลาวได้พบว่า อัตราค่าใช้จ่ายบริการจัดหางานสูงมาก มีความล่าช้าในการขออนุญาตเข้ามาทำงาน มีอุปสรรคทางภาษาการสื่อสาร มีความเสี่ยงอันตรายจากสารเคมีและเครื่องจักร ผลที่เกิดขึ้นต่อสถานประกอบการได้แก่ การช่วยลดต้นทุนในการผลิตและเพิ่มโอกาสในการแข่งขันทางธุรกิจ การมีความสัมพันธ์อันดีกับชุมชน ปัญหาและอุปสรรคต่อสถานประกอบการเกี่ยวกับ ความล่าช้าในการดำเนินการขอนำเข้าแรงงาน แรงงานลาวขาดทักษะการทำงานโรงงาน ความเสี่ยงในต้นทุนเกี่ยวกับค่าบริการจัดหางาน ปัญหาด้านสุขภาพของแรงงาน ปัญหาความล่าช้าในการเบิกสิทธิประกันสังคม ปัญหาการส่งแรงงานเข้ามาทดแทนแรงงานที่ลาออกก่อนกำหนด ปัญหาและอุปสรรคต่อบริษัทจัดหาแรงงาน การหาคนงานยากขึ้น ความล่าช้าในขั้นตอนการนำเข้าแรงงาน การมีนายหน้าจัดหาแรงงานมากเกินไป แรงงานหลบหนีทิ้งงานก่อนครบสัญญา ปัญหาและอุปสรรคของหน่วยงานปฏิบัติงานในพื้นที่ได้แก่ การขาดการประสานการทำงานร่วมกันทั้งในเชิงนโยบายและในปฏิบัติการ อุปสรรคของระเบียบขั้นตอนการอนุมัติและพิจารณาในกระบวนการนำเข้าแรงงาน ปัญหาการตรวจสอบสิทธิการประกันสังคม ปัญหาด้านการสาธารณสุขในการติดตามผลการรักษาพยาบาล ข้อจำกัดด้านกำลังเจ้าหน้าที่และขนาดของสถานพยาบาลต่อการบริการด้านสาธารณสุข ปัญหาขาดความชัดเจนในการพิจาณาการขอโควตาการจ้างงานและ ปัญหาขาดให้ข้อมูลเกี่ยวกับอุปทาน (supplies) แก่นายจ้างไทย