วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อพัฒนาแบบวัดคุณลักษณะความเป็นผู้เรียนรู้ตลอดชีวิตของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย 2) เพื่อตรวจสอบคุณภาพของแบบวัดคุณลักษณะความเป็นผู้เรียนรู้ตลอดชีวิตของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย และ 3) เพื่อสร้างเกณฑ์ปกติระดับชาติ แบบวัดคุณลักษณะความเป็นผู้เรียนรู้ตลอดชีวิตของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานและสังกัดสำนักงานการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย จำนวน 2,714 คน ได้มาจากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบวัดคุณลักษณะ ความเป็นผู้เรียนรู้ตลอดชีวิต 2 ฉบับ คือ แบบวัดมาตรประมาณค่าแบบลิเคิร์ต 5 ระดับ และแบบวัดสถานการณ์ 4 ตัวเลือก วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าอำนาจจำแนก ค่าความเที่ยง การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ และการวิเคราะห์กลุ่มพหุลักษณะ-พหุวิธี โดยใช้โปรแกรม SPSS for windows วิเคราะห์การทำหน้าที่ต่างกันของข้อคำถาม โดยวิธี polytomous-SIBTEST วิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันอันดับที่สอง ความตรงข้ามกลุ่มและตรวจสอบความไม่แปรเปลี่ยนของโมเดลสมการโครงสร้างกลุ่มพหุ โดยโปรแกรม Lisrel 8.72 ผลการวิจัยที่สำคัญสรุปได้ว่า: 1. แบบวัดคุณลักษณะความเป็นผู้เรียนรู้ตลอดชีวิตของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย แบบวัดมาตรประมาณค่าแบบลิเคิร์ต และแบบวัดสถานการณ์ แต่ละฉบับมีจำนวน 73 ข้อ โดยแบบวัดมาตรประมาณค่าแบบลิเคิร์ต มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.21 ถึง 0.64 ค่าความเที่ยง เท่ากับ 0.96 แบบวัดสถานการณ์ มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.21 ถึง 0.53 ค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.93 2. ผลการตรวจสอบคุณภาพด้านความตรง พบว่า 2.1) ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ พบว่า แบบวัดทั้ง 2 ฉบับ มี 3 องค์ประกอบ คือ 1) ความสามารถในการเรียนรู้ของผู้เรียน, 2) การบริหารจัดการเรียนรู้ที่ดี และ 3) แรงจูงใจและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน 2.2) ผลการวิเคราะห์การทำหน้าที่ต่างกันของข้อคำถามของแบบวัด พบว่า แบบวัดมาตรประมาณค่าแบบลิเคิร์ต มีดัชนีการทำหน้าที่ต่างกันของข้อคำถาม ( ) ระหว่าง -0.27 ถึง 0.33 มีข้อคำถามที่แตกต่างจาก 0 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 21 ข้อ เป็นด้านเพศ 15 ข้อ และด้านรายได้ครอบครัว 6 ข้อ แบบวัดสถานการณ์ มีดัชนีการทำหน้าที่ต่างกันของข้อคำถามของแบบวัด ระหว่าง -0.24 ถึง 0.32 มีข้อคำถามที่แตกต่างจาก 0 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 18 ข้อ เป็นด้านเพศ 15 ข้อ และด้านรายได้ครอบครัว 3 ข้อ และตัดข้อคำถามที่มีดัชนีการทำหน้าที่ต่างกันที่เหมือนกันทั้ง 2 ฉบับออก 3 ข้อ คือ ข้อ 55, 60 และ 63 จึงเหลือข้อคำถามในแต่ละฉบับเท่ากับ 70 ข้อ 2.3) ผลการวิเคราะห์กลุ่มพหุลักษณะ-พหุวิธี พบว่า มีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ความตรงแบบลู่เข้า อยู่ระหว่าง 0.20 ถึง 0.351 ส่วนค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ความตรงเชิงจำแนกมีค่าอยู่ระหว่าง 0.154 ถึง 0.867 2.4) ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบยืนยันอันดับที่สอง พบว่า โมเดลคุณลักษณะความเป็นผู้เรียนรู้ตลอดชีวิตมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โมเดลในแบบวัดมาตรประมาณค่าแบบลิเคิร์ต ค่า X² = 125.79, df =106, p=0.09, GFI=1.00, AGFI=0.98 และ RMSEA =0.01 แบบวัดสถานการณ์ ค่า X² =149.96, df= 127, p =0.08, GFI=0.99, AGFI=0.98, RMSEA= 0.01 2.5) ผลการวิเคราะห์ความตรง ข้ามกลุ่มของแบบวัดคุณลักษณะความเป็นผู้เรียนรู้ตลอดชีวิต พบว่า แบบวัดทั้ง 2 ฉบับ มีค่าสถิติ ค่าดัชนี และค่าน้ำหนักองค์ประกอบใกล้เคียงกัน 2.6) ผลการทดสอบความไม่แปรเปลี่ยนของโมเดล พบว่า โมเดลในแบบวัดทั้ง 2 ฉบับ มีความไม่แปรเปลี่ยนในรูปแบบ ของโมเดล แต่มีความแปรเปลี่ยนของเมทริกซ์พารามิเตอร์บางค่าที่ทดสอบ 2.7) ผลการวิเคราะห์ความตรงตามเกณฑ์สัมพันธ์ของแบบวัดคุณลักษณะความเป็นผู้เรียนรู้ตลอดชีวิต แบบวัดมาตรประมาณค่าแบบลิเคิร์ตและแบบวัดสถานการณ์กับแบบวัดลักษณะผู้เรียนรู้ตลอดชีวิตของนิสิตนักศึกษาระดับปริญญาตรีชั้นปีสุดท้าย พบว่า มีค่าสหสัมพันธ์เท่ากับ 0.868 และ 0.284 ตามลำดับ