วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

ฟางข้าวเป็นวัสดุเหลือจากเกษตรกรรมและอุตสาหกรรมการเกษตรที่สามารถหาได้ตลอดทั้งปีในประเทศไทย ดังนั้นฟางข้าวจึงเป็นทางเลือกหนึ่งในการใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตเยื่อและกระดาษ โดยงานวิจัยนี้ได้ใช้วิธีการผลิตเยื่อแบบโซดา และใช้การผลิตเยื่อแบบโซดาร่วมกับการใช้สารละลายอินทรีย์อื่นๆ ได้แก่ แอนทราควิโนน เมทานอล รวมถึงแอซีโทน ซึ่งสารแต่ละตัวช่วยเพิ่มการละลายลิกนินออกจากเส้นใยทำให้เยื่อที่ได้มีคุณภาพดีขึ้น ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงศึกษาเพื่อเปรียบเทียบผลของแอนทราควิโนน เมทานอล และแอซีโทนที่มีต่อประสิทธิภาพการผลิตเยื่อแบบโซดาจากฟางข้าว และต่อสมบัติของเยื่อและกระดาษ ซึ่งจากการทดลองพบว่าภาวะส่วนใหญ่ในการผลิตเยื่อแบบโซดาร่วมกับแอนทราควิโนน เมทานอล และแอซีโทนให้ผลผลิตเยื่อเพิ่มขึ้น การกำจัดลิกนินเพิ่มขึ้น โดยภาวะที่มีการเติมแอนทราควิโนนร่วมกับเมทานอลให้ค่าผลผลิตเยื่อสูงกว่าภาวะอื่นๆ รวมถึงสามารถกำจัดลิกนิน ออกจากเยื่อได้มากจึงส่งผลให้ค่าความขาวสว่างเพิ่มขึ้นมากกว่าภาวะอื่นๆ ด้วย เมื่อนำแผ่นทดสอบที่ผลิตได้มาเปรียบเทียบกันพบว่า เยื่อที่ผลิตได้จากวิธีโซดาร่วมกับแอนทราควิโนน เมทานอล และแอซีโทนให้ค่าความเรียบเพิ่มขึ้น ค่าดัชนีความแข็งแรงต่อแรงดึงเพิ่มขึ้นแต่ค่าดัชนีความต้านทานแรงฉีกและความทึบแสงกลับลดลง เนื่องจากสารที่เติมลงไปช่วยละลายลิกนินออกมามาก ทำให้เส้นใยสร้างพันธะกันได้ดีขึ้น เมื่อเทียบกับการผลิตเยื่อแบบโซดา โดยภาวะที่มีการเติมเมทานอล และแอซีโทนให้ค่าความเรียบสูงกว่าภาวะอื่นๆ ส่วนภาวะที่มีการเติมแอน ทราควิโนนให้ค่าความแข็งต่อแรงดึงมากกว่าภาวะอื่นๆ งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่าการผลิตเยื่อแบบโซดาร่วมกับแอนทราควิโนน เมทานอล และแอซีโทนจากฟางข้าวนอกจากให้ผลผลิตเยื่อที่เพิ่มขึ้นแล้ว คุณภาพของเยื่อและกระดาษยังสูงกว่าการผลิตเยื่อแบบโซดา