วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดภาวะออกซิเจนต่ำขณะออกแรงในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังระดับความรุนแรงปานกลางขึ้นไปในโรงพยาบาบาลจุฬาลงกรณ์ วิธีการวิจัย ผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังอายุระหว่าง 40 ถึง 80 ปี ที่มีระดับความรุนแรงปานกลางขึ้นไป มีอาการคงที่ และมีค่าความอิ่มตัวของออกซิเจนปลายนิ้วขณะพักมากกว่าร้อยละ 90 ถูกนำเข้าสู่การศึกษา ผู้เข้าร่วมวิจัยทุกรายได้รับการตรวจวัดสมรรถภาพปอด โดยวิธีสไปโรเมตรีย์ วัดปริมาตรปอด วัดการซึมซ่านคาร์บอนมอน็อกไซด์ในปอด (DLCO) และวัดแรงของกล้ามเนื้อหายใจ แล้วจึงทดสอบการทดสอบเดิน 6 นาที พร้อมกับบันทึกค่าร้อยละของความอิ่มตัวของออกซิเจนปลายนิ้วและชีพจรต่อเนื่องระหว่างการเดิน ภาวะออกซิเจนต่ำขณะออกแรง หมายถึง ภาวะที่มีค่าความอิ่มตัวของออกซิเจนปลายนิ้วลดลงอย่างน้อย ร้อยละ 4 นานอย่างน้อย 30 วินาที หรือลดต่ำกว่าร้อยละ 90 ระหว่างทดสอบการทดสอบเดิน 6 นาที จากนั้นจึงนำผลมาวิเคราะห์หาความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะออกซิเจนต่ำขณะออกแรง ผลการศึกษา ผู้ป่วยภาวะโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังระดับปานกลางจนถึงระดับรุนแรงมากที่สุดจำนวน 65 คนเข้าร่วมการศึกษา เป็นผู้ชาย 63 คน (คิดเป็นร้อยละ 96.9) มีค่าเฉลี่ยของ FEV1 เทียบกับค่าอ้างอิงเท่ากับร้อยละ 54.0 (SD=15.4) ความชุกของภาวะออกซิเจนต่ำขณะออกแรง เท่ากับ ร้อยละ 47.7 พบว่าผู้ป่วยกลุ่มที่มีออกซิเจนต่ำขณะออกแรงมี ค่าเฉลี่ย FEV1น้อยกว่า ผู้ที่ไม่มีภาวะออกซิเจนต่ำ (1.20 ลิตร (SD= 0.40) เทียบกับ 1.50 ลิตร (SD= 0.50) , P = 0.002) และ ค่า DLCO เมื่อเทียบกับค่าอ้างอิง น้อยกว่า (ร้อยละ 58.4 (SD=13.1) เปรียบเทียบกับ ร้อยละ 76.1 (SD=17.3), P < 0.001) โดยที่ระยะทางการทดสอบเดิน 6 นาที ไม่ต่างกันใน 2 กลุ่ม (385.7 เมตร (SD=112.6) เปรียบเทียบกับ 400.2 เมตร (SD=78.1), P = 0.544) ค่า FEV1 เมื่อเทียบกับค่าอ้างอิงที่น้อยกว่า ร้อยละ 50 และ ค่า DLCO เมื่อเทียบกับค่าอ้างอิงที่น้อยกว่าร้อยละ 55 เป็น 2 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะออกซิเจนต่ำขณะออกแรง (OR 3.61; 95% CI 1.09 – 11.91; P = 0.030 และ OR 10.63; 95% CI 1.94 – 58.03 ; P = 0.010) ตามลำดับ สรุปผลการวิจัย ความชุกของภาวะออกซิเจนต่ำขณะออกแรงในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง พบได้บ่อย โดยเฉพาะเมื่อ ค่า FEV1 เมื่อเทียบกับค่าอ้างอิง น้อยกว่าร้อยละ 50 และ ค่า DLCO เมื่อเทียบกับค่าอ้างอิง น้อยกว่าร้อยละ 55

วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558