วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558

ที่มา: เมตาบอลิกซินโดรมอาจมีสัมพันธ์กับภาวะตับอ่อนคั่งไขมัน อย่างไรก็ตามข้อสงสัยนี้ยังไม่สามารถสรุปได้แน่ชัด เนื่องจากงานวิจัยที่ศึกษาในเรื่องนี้ยังมีน้อย และผลการวิจัยที่ผ่านมายังมีข้อสรุปที่ขัดแย้งกัน วัตถุประสงค์: ศึกษาความสัมพันธ์ของภาวะตับอ่อนคั่งไขมันที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์กับภาวะเมตาบอลิกซินโดรม วิธีการศึกษา: ผู้วิจัยเก็บข้อมูลผู้ป่วยที่เข้ารับการตรวจด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ช่องท้องที่รพ.จุฬาลงกรณ์ในช่วงเวลาต่อเนื่องกันเป็นจำนวน428 คน และเก็บข้อมูลด้านประวัติทางการแพทย์ ตรวจร่างกายและตรวจทางห้องปฏิบัติการในช่วงเวลาเดียวกันด้วย กล่าวคือ เดือนสิงหาคมถึงพฤศจิกายน2015 โดยภาวะตับอ่อนคั่งไขมันจะได้รับการวินิจฉัยเมื่อภาพความเข้มแสงเอกซเรย์ของตับอ่อนน้อยกว่าม้ามมากกว่า 5แต้มขึ้นไปส่วนภาวะเมตาบอลิกซินโดรมจะได้รับการวินิจฉัยเมื่อผู้ป่วยมีภาวะอ้วนลงพุงโดยมีค่ารอบเอวในผู้ชายมากกว่า 90 ซม. ผู้หญิงมากกว่า 80 ซม.ร่วมกับมีอย่างน้อย 2 ข้อต่อไปนี้ ภาวะความดันโลหิตสูงโดยมีค่ามากกว่า 130/85 มิลลิเมตรปรอท ภาวะไขมันไตรกรีเซอไรด์สูงโดยมีค่ามากกว่า 150 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ภาวะน้ำตาลในเลือดสูงโดยมีค่ามากกว่า 100 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร หรือภาวะไขมันดีต่ำโดยมีค่าในผู้ชายน้อยกว่า 40 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ผลการศึกษา: ผู้ป่วยเข้าร่วมงานวิจัยจำนวน 428 คน ผู้ป่วย 16รายถูกคัดออกจาการศึกษาด้วยเหตุผล จากตับอ่อนอักเสบ 6 ราย มะเร็งตับอ่อน6ราย ตัดม้าม 6 ราย สรุปจำนวนผู้ป่วยที่เข้าเกณฑ์การศึกษาคือ 412 ราย เป็นผู้ชาย 182 ราย ผู้หญิง 230 ราย อายุเฉลี่ย 60.7ปี พบมีอุบัติการณ์ของตับอ่อนคั่งไขมันเป็นร้อยละ 40 โดยปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะตับอ่อนคั่งไขมันคือ น้ำตาลในกระแสเลือดสูง (Odds Ratio (OR) 1.71 95%CI 1.08-2.69, P=0.02) และภาวะตับคั่งไขมัน(OR 4.94 95% CI 2.75-8.88, P=0.01) สรุปผล: ตับคั่งไขมันและน้ำตาลในกระแสเลือดสูงมีความสัมพันธ์กับภาวะตับอ่อนคั่งไขมัน แต่ไม่พบความสัมพันธ์ของภาวะเมตาบอลิกซินโดรมกับตับอ่อนคั่งไขมัน