วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อวิเคราะห์เนื้อหามโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อน และลักษณะของมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนวิชาชีววิทยาของนิสิตฝึกสอน และ 2) เพื่อพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพของแบบสอบวินิจฉัยมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนแบบเลือกตอบสามระดับวิชาชีววิทยาของนิสิตฝึกสอน ขั้นตอนในการวิจัย แบ่งเป็น 2 ขั้นตอน ขั้นตอนที่ 1 การสำรวจมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนวิชาชีววิทยา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสอบเพื่อสำรวจมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนวิชาชีววิทยาของนิสิตฝึกสอน ตัวอย่างวิจัย คือนิสิตฝึกสอนระดับปริญญาตรีวิชาเอกชีววิทยาชั้นปีที่ 4 หลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต ศึกษาศาสตรบัณฑิต และการศึกษาศาสตรบัณฑิต 44 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติบรรยาย ประกอบด้วย การแจกแจงความถี่ และการหาค่าร้อยละ ขั้นตอนที่ 2 การพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพของแบบสอบวินิจฉัยมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนแบบเลือกตอบสามระดับวิชาชีววิทยา ตัวอย่างวิจัย คือนิสิตฝึกสอนระดับปริญญาตรีวิชาเอกชีววิทยาชั้นปีที่ 4 จำนวน 164 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ (1) แบบสอบวินิจฉัยแบบเลือกตอบสามระดับวิชาชีววิทยา โดยผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา มีค่าความสอดคล้องระหว่างข้อคำถามและวัตถุประสงค์อยู่ระหว่าง 0.6 ถึง 1.0 มีค่าความยากอยู่ระหว่าง 0.20 ถึง 0.93 มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.13 ถึง 0.88 ค่าความเที่ยงแบบสอดคล้องภายใน เท่ากับ 0.81 วิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติบรรยาย ประกอบด้วย ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน มัธยฐาน พิสัย ความเบ้และความโด่ง (2) เครื่องมือตรวจสอบคุณภาพด้านความตรงตามเกณฑ์สัมพันธ์ของแบบสอบวินิจฉัยโดยใช้เทคนิคการคิดออกเสียง (thinking aloud) ตัวอย่างวิจัย คือนิสิตฝึกสอนระดับปริญญาตรีวิชาเอกชีววิทยาชั้นปีที่ 4 จำนวน 25 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สันระหว่างคะแนนที่ได้จากการวินิจฉัยโดยใช้แบบสอบวินิจฉัยแบบเลือกตอบสามระดับและการใช้วิธีการคิดออกเสียง ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1 ผลการวิเคราะห์มโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนวิชาชีววิทยาของนิสิตฝึกสอน พบว่านิสิตฝึกสอนส่วนใหญ่มีมโนทัศน์คลาดเคลื่อนเรื่อง การรักษาดุลยภาพในร่างกาย ประกอบด้วย 3 มวลเนื้อหา ได้แก่ 1) ระบบหายใจ 2) ระบบหมุนเวียนเลือด 3) ระบบขับถ่าย มีมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนทั้งหมด 17 มโนทัศน์ และลักษณะของมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนส่วนใหญ่ คือมโนทัศน์ที่เกิดจากความเข้าใจผิดของตัวผู้เรียน และมโนทัศน์ที่เกิดจากความเข้าใจผิดทางภาษา และการตีความหมายผิด 2. ผลการพัฒนาแบบสอบวินิจฉัยมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนแบบเลือกตอบสามระดับวิชาชีววิทยาเรื่อง การรักษาดุลยภาพในร่างกาย ประกอบด้วย 3 มวลเนื้อหา มวลเนื้อหาละ 8 ข้อ รวมทั้งฉบับมีจำนวนข้อสอบ 24 ข้อ แบบสอบประกอบด้วย 3 ระดับ ได้แก่ ระดับที่ 1 เป็นแบบเลือกตอบ 4 ตัวเลือก ระดับที่ 2 เป็นแบบเลือกตอบ 5 ตัวเลือก เพื่อแสดงเหตุผลในการตอบข้อสอบระดับที่ 1 โดยตัวเลือกที่ 5 จะเว้นไว้ให้เติมคำตอบเพื่อผู้สอบสามารถแสดงเหตุผลนอกเหนือจากตัวเลือกที่กำหนดให้ ระดับที่ 3 เป็นแบบเลือกตอบ 2 ตัวเลือก ซึ่งเป็นการยืนยันคำตอบในระดับที่ 1 และ 2 เพื่อแสดงความมั่นใจในการตอบ 3. ผลการตรวจสอบคุณภาพของแบบสอบวินิจฉัยมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนแบบเลือกตอบสามระดับวิชาชีววิทยา พบว่าแบบสอบมีความตรงตามเนื้อหา (IOC อยู่ระหว่าง 0.6 ถึง 1.0) มีค่าความยากอยู่ในระดับค่อนข้างยากถึงค่อนข้างง่าย (P=0.2-0.6) มีค่าอำนาจจำแนกในระดับพอใช้จนถึงดีมาก (r=0.25-0.88) ค่าความเที่ยงแบบสอดคล้องภายใน เท่ากับ 0.85 ผลการตรวจสอบความตรงตามเกณฑ์สัมพันธ์ของผลที่ได้จากแบบสอบวินิจฉัยมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนด้วยเทคนิคการคิดออกเสียงมีค่าเท่ากับ 0.56 แสดงว่าคะแนนที่จากการวินิจฉัยโดยใช้แบบสอบวินิจฉัยแบบเลือกตอบสามระดับมีความสอดคล้องกับคะแนนที่ได้จากการวินิจฉัยโดยใช้วิธีการคิดออกเสียงในระดับปานกลาง แบบสอบวินิจฉัยแบบเลือกตอบสามระดับสามารถวินิจฉัยมโนทัศน์ได้คงเส้นคงวาอยู่ในระดับดี โดยมีค่าสัมประสิทธิ์การสรุปอ้างอิงสำหรับการตัดสินใจเชิงสัมพัทธ์เท่ากับ 0.705 และค่าสัมประสิทธิ์การสรุปอ้างอิงสำหรับการตัดสินใจเชิงสัมบูรณ์เท่ากับ 0.690 4. ผลการวินิจฉัย พบว่านิสิตส่วนใหญ่มีมโนทัศน์คลาดเคลื่อน เรื่อง ระบบหายใจ มากที่สุด รองลงมา คือ เรื่องระบบขับถ่าย และระบบหมุนเวียนเลือด ตามลำดับ