วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาปัจจัยเกี่ยวกับนักเรียนจากการวัดที่มีอิทธิพลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ด้วยการวิเคราะห์สถิติแบบดั้งเดิม 2)เพื่อศึกษากลุ่มแฝงและการเปลี่ยนกลุ่มแฝง วัดจากการวิเคราะห์การเปลี่ยนกลุ่มแฝงโดยใช้โมเดลการวัดตามทฤษฎีการตอบสนองข้อสอบแบบผสม รวมถึงความน่าจะเป็นในการเปลี่ยนกลุ่มแฝง (transition probability) 3) เพื่อศึกษาปัจจัยเกี่ยวกับนักเรียนที่มีอิทธิพลต่อกลุ่มแฝงและการเปลี่ยนกลุ่มแฝงจากการวิเคราะห์การเปลี่ยนกลุ่มแฝงโดยใช้โมเดลการวัดตามทฤษฎีการตอบสนองข้อสอบแบบผสม ทั้งนี้การออกแบบการวิจัยเป็นการเก็บข้อมูลระยะยาวจากการวัด 3 ครั้ง โดยมีการวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ครั้งแรกก่อน เพื่อให้ได้ข้อมูลพื้นฐาน (baseline) แล้วจัดให้นักเรียนกลุ่มทดลอง มีการเข้าร่วมกิจกรรมโดยใช้เวลาในการทำกิจกรรม มากกว่า 18 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ 1 ครั้ง (การทำกิจกรรมกีฬาสาธิตสามัคคี) และจัดให้นักเรียนกลุ่มควบคุม เข้าร่วมกิจกรรมโดยใช้เวลาน้อยกว่า 18 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ (การทำกิจกรรมกีฬาสาธิตสามัคคี) หลังจากนั้นจะทำการวัดครั้งที่ 2 ต่อจากนั้นมีการจัดให้นักเรียนกลุ่มทดลอง เข้าร่วมกิจกรรมโดยใช้เวลาในการทำกิจกรรม มากกว่า 18 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ อีก 1 ครั้ง (การทำกิจกรรมเลือกตั้งสภานักเรียน) และจัดให้นักเรียนกลุ่มควบคุม เข้าร่วมกิจกรรมโดยใช้เวลาน้อยกว่า 18 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ (การทำกิจกรรมเลือกตั้งสภานักเรียน) แล้วจึงทำการวัดครั้งที่ 3 โดยมีกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฝ่ายมัธยม ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2556 จำนวน 217 คน จัดเข้ากลุ่มทดลอง 102 คน และกลุ่มควบคุม 115 คน โดยการสุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบทดสอบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 และ แบบบันทึกการเข้าร่วมกิจกรรม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์ค่าสถิติพื้นฐาน การวิเคราะห์ความแปรปรวนสองทางแบบวัดซ้ำ (Two-way repeated measure ANOVA) การวิเคราะห์กลุ่มแฝงและการเปลี่ยนกลุ่มแฝงด้วยโมเดลการวัดตามทฤษฎีการตอบสนองข้อสอบแบบผสม โดยใช้โปรแกรม Mplus และ โปรแกรม R ผลการวิจัยที่สำคัญสรุปได้ดังนี้ 1.ปัจจัยเกี่ยวกับนักเรียนส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ คือ ประเภทของกิจกรรมและเวลาที่ใช้ในการจัดกิจกรรมส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ เนื่องจากเมื่อวัดในช่วงเวลาที่ 2 และ 3 นักเรียนกลุ่มทดลองมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ต่ำกว่ากลุ่มควบคุมทั้งสองครั้ง โดยค่าเฉลี่ยของผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ของกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (F = 73.907 , p = .000 และ F = 97.643 , p = .000 ตามลำดับ) 2. สัดส่วนของรูปแบบการเปลี่ยนกลุ่มแฝงของกลุ่มทดลอง ที่มีสัดส่วนการเปลี่ยนกลุ่มแฝงสูงที่สุด คือรูปแบบการเปลี่ยนกลุ่มแบบ 211 คือการเปลี่ยนกลุ่มจากกลุ่มเก่ง(กลุ่มแฝง 2) ในช่วงเวลาที่ 1 ไปยังกลุ่มอ่อน (กลุ่มแฝง 1) ในช่วงเวลาที่ 2 และยังเป็นกลุ่มอ่อนในช่วงเวลาที่ 3 (propotion = .281) และรูปแบบที่มีสัดส่วนการเปลี่ยนกลุ่มแฝงรองลงมา คือรูปแบบ 221 (propotion = .217) 3.ผลการวิเคราะห์จากการวิเคราะห์การเปลี่ยนกลุ่มแฝงโดยใช้โมเดลการวัดตามทฤษฎีการตอบสนองข้อสอบแบบผสมแสดงให้เห็นว่าปัจจัยเกี่ยวกับนักเรียนมีอิทธิพลต่อกลุ่มแฝงและการเปลี่ยนกลุ่มแฝงของผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ โดยความน่าจะเป็นของการเปลี่ยนกลุ่มที่มากที่สุด คือ การเปลี่ยนกลุ่มจากกลุ่มเก่งในช่วงเวลาที่ 1 ไปยังกลุ่มอ่อนในช่วงเวลาที่ 2 (.600) รองลงมาคือ การเปลี่ยนกลุ่มจากกลุ่มเก่งในช่วงเวลาที่ 2 ไปยังกลุ่มอ่อนในช่วงเวลาที่ 3 (.550)