การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลองเบื้องต้น มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความเข้าใจมโนทัศน์เคมีหลังเรียนของนักเรียนกลุ่มที่เรียนโดยใช้กลวิธีการสอนทํานาย-อภิปราย-อธิบาย-สังเกต-อภิปราย-อธิบาย 2) เปรียบเทียบความเข้าใจมโนทัศน์เคมีก่อนเรียนและหลังเรียนของนักเรียนกลุ่มที่เรียนโดยใช้กลวิธีการสอนทํานาย-อภิปราย-อธิบาย-สังเกต-อภิปราย-อธิบาย 3) ศึกษาผลสัมฤทธิ์การเรียนรู้เคมีหลังเรียนของนักเรียนกลุ่มที่เรียนโดยใช้กลวิธีการสอนทํานาย-อภิปราย-อธิบาย-สังเกต-อภิปราย-อธิบาย 4) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์การเรียนรู้เคมีก่อนเรียนและหลังเรียนของนักเรียนกลุ่มที่เรียนโดยใช้กลวิธีการสอนทํานาย-อภิปราย-อธิบาย-สังเกต-อภิปราย-อธิบาย กลุ่มทดลองในการวิจัย คือ โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 ซึ่งศึกษาในภาคการศึกษาต้น ปีการศึกษา 2559 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ แบบวัดความเข้าใจมโนทัศน์เคมี และแบบสอบผลสัมฤทธิ์การเรียนรู้เคมี วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติค่าเฉลี่ย ค่าเฉลี่ยร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและสถิติทดสอบทีประกอบกับการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1) นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายที่เรียนด้วยกลวิธีการสอนทำนาย-อภิปราย-อธิบาย-สังเกต-อภิปราย-อธิบาย มีคะแนนเฉลี่ยความเข้าใจมโนทัศน์เคมีหลังเรียนในหน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง การศึกษาอัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง การเกิดปฏิกิริยาเคมี และหน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เรื่อง ปัจจัยที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี อยู่ในระดับผ่านเกณฑ์ คิดเป็นจำนวนนักเรียนร้อยละ 79.59, 97.96 และ 93.88 ตามลำดับ โดยเมื่อจำแนกตามพฤติกรรมของความเข้าใจมโนทัศน์เคมีพบว่านักเรียนมีพัฒนาการในพฤติกรรมด้านการให้เหตุผลเชิงลึกและการถ่ายโอนความรู้ 2) นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายที่เรียนด้วยกลวิธีการสอนทำนาย-อภิปราย-อธิบาย-สังเกต-อภิปราย-อธิบายมีคะแนนเฉลี่ยความเข้าใจมโนทัศน์เคมีหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ในทุกหน่วยการเรียนรู้ 3) นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายที่เรียนด้วยกลวิธีการสอนทำนาย-อภิปราย-อธิบาย-สังเกต-อภิปราย-อธิบาย มีคะแนนผลสัมฤทธิ์การเรียนรู้เคมีหลังเรียนคิดเป็นร้อยละ 70.02 จัดอยู่ในระดับดี และเมื่อจำแนกตามพฤติกรรมการเรียนรู้พบว่านักเรียนมีคะแนนเฉลี่ยด้านความเข้าใจคิดเป็นร้อยละ 80.27 จัดอยู่ในระดับดีมาก 4) นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายที่เรียนด้วยกลวิธีการสอนทำนาย-อภิปราย-อธิบาย-สังเกต-อภิปราย-อธิบายมีคะแนนเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์การเรียนรู้หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 นอกจากนี้จากการสัมภาษณ์นักเรียนรายบุคคลพบว่านักเรียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับกลวิธีการสอนทำนาย-อภิปราย-อธิบาย-สังเกต-อภิปราย-อธิบาย ช่วยให้สามารถจดจำเนื้อหาที่เรียนได้ยาวนานขึ้น

วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558