วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากฎเกณฑ์ของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนในการเปิดเสรีการประกอบธุรกิจสายการบินต่างชาติที่เข้ามามาประกอบกิจการในประเทศไทยอันมีผลกระทบต่อกฎหมายของไทยในด้านการเข้าสู่ตลาด กรรมสิทธิ์และการควบคุม การแข่งขันทางการค้า และการคุ้มครองผู้บริโภค พร้อมทั้งหาแนวทางป้องกันปัญหาทางกฎหมายของไทย วิทยานิพนธ์นี้เป็นการวิจัยทางเอกสารโดยจะใช้วิธีพรรณนาเชิงวิเคราะห์ ด้วยการค้นคว้าข้อมูลจากเอกสารทั้งของไทยและต่างประเทศ หลังจากนั้นจึงนำมาวิเคราะห์เปรียบเทียบกับกฎหมายของไทยในการประกอบธุรกิจสายการบินต่างชาติ ผลการศึกษาพบว่ากฎหมายของไทยที่ได้รับผลกระทบ ได้แก่ (1) กรรมสิทธิ์และการควบคุม ซึ่งไม่มีกฎหมายควบคุมการถือครองหุ้นและผู้ควบคุมกิจการของสายการบินต่างประเทศ (2) การแข่งขันทางการค้า ที่ไม่มีกฎเกณฑ์กำหนดหลักเกณฑ์การคำนวณค่าโดยสารและค่าระวางในการขนส่งระหว่างประเทศ เกณฑ์การกำหนดผู้มีอำนาจเหนือตลาดกว้างเกินไป สภาพบังคับของกฎหมายแข่งขันทางการค้าที่เป็นคดีอาญาอันไม่เหมาะสม และมีการยกเว้นการบังคับใช้กฎหมายกับรัฐวิสาหกิจ และ (3) การคุ้มครองผู้บริโภค ที่ไม่มีการคุ้มครองผู้โดยสารสายการบินระหว่างประเทศกรณีการลดระดับการให้บริการที่ต่ำกว่า การปฏิเสธการขนส่ง การยกเลิกเที่ยวบิน และเที่ยวบินล่าช้า แต่ไม่มีผลกระทบต่อกฎหมายของไทยในการเข้าสู่ตลาดของสายการบินต่างชาติตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 และการบินภายในประเทศตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 58 ข้อเสนอแนะสำหรับวิทยานิพนธ์นี้ คือ การแก้ไขพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 เกี่ยวกับการควบคุมสายการบินต่างชาติจากการถือครองหุ้นและผู้ควบคุมกิจการและการออกกฎเกณฑ์กำหนดหลักเกณฑ์การคำนวณค่าโดยสารและค่าระวางการขนส่งระหว่างประเทศ รวมทั้งการแก้ไขพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2542 ให้บังคับใช้กฎหมายกับรัฐวิสาหกิจที่แข่งขันกับภาคเอกชน และการแก้ไขสภาพบังคับของกฎหมายแข่งขันทางการค้าให้เป็นคดีแพ่ง ตลอดจนให้ธุรกิจสายการบินเป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญาตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522

วิทยานิพนธ์ (น.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558