วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพ ปัญหา ปัจจัยและเงื่อนไขด้านที่อยู่อาศัยของผู้บริโภคในชุมชนเมือง 2) เพื่อวิเคราะห์กระบวนการเรียนรู้ด้านที่อยู่อาศัยของผู้บริโภคในชุมชนเมืองตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และ 3) เพื่อนำเสนอแนวทางการส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ด้านที่อยู่อาศัยของผู้บริโภคในชุมชนเมืองตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ดำเนินการวิจัยโดยใช้การศึกษาเอกสาร แบบสอบถามผู้บริโภคที่อาศัยในอาคารชุดเขตพื้นที่กรุงเทพมหานครจำนวน 2,000 ชุด การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้บริโภคที่อาศัยอยู่ในอาคารชุด จำนวน 30 คน และการสนทนากลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านที่อยู่อาศัยจำนวน 10 คน ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพ ปัญหา ปัจจัยและเงื่อนไขด้านที่อยู่อาศัยของผู้บริโภคในชุมชนเมือง พบว่า ผู้บริโภคที่อาศัยในชุมชนเมืองจะมีสภาพของการอยู่อาศัยส่วนใหญ่เป็นปัจเจกบุคคล ลักษณะการอยู่อาศัยจะอยู่ประมาณ 1-3 คนเป็นหลัก คำนึงถึงที่อยู่อาศัยที่ใกล้สถานที่สำคัญต่างๆ เช่น สถานศึกษา สถานที่ทำงาน ปัญหาที่พบส่วนใหญ่ คือ ผู้บริโภคขาดกระบวนการมีส่วนร่วมในการเข้าร่วมกิจกรรม ไม่มีทักษะในการแก้ไขซ่อมแซมที่อยู่อาศัยเบื้องต้น ขาดการวางแผนทางการเงินที่ดี และไม่รู้จักการคัดแยกขยะอย่างถูกวิธี โดยผู้บริโภคให้ความสำคัญกับปัจจัยในเรื่องของทำเลที่ตั้งและราคาเป็นสำคัญ เงื่อนไขในการเลือกที่อยู่อาศัยขึ้นอยู่กับความสามารถในการกู้เงินเป็นสำคัญ 2. กระบวนการเรียนรู้ด้านที่อยู่อาศัยของผู้บริโภคในชุมชนเมืองตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีทั้งหมด 4 ขั้นตอน คือ 1) การตระหนักในปัญหา 2) การเรียนรู้และวางแผนการปฏิบัติ 3) การลงมือปฏิบัติ และ 4) การติดตามประเมินผล ซึ่งสังเคราะห์เป็นกระบวนการเรียนรู้ตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงได้ทั้งหมด 3 ด้าน คือ 1) กระบวนการเรียนรู้ด้านที่อยู่อาศัยอย่างมีเหตุผล โดยผู้บริโภคมีการใช้งานและการบำรุงรักษาวัสดุอุปกรณ์อย่างมีเหตุผล 2) กระบวนการเรียนรู้ด้านที่อยู่อาศัยอย่างพอประมาณ โดยผู้บริโภครู้จักประมาณตนในการวางแผนทางการเงินและพอประมาณในการใช้จ่าย และ 3) กระบวนการเรียนรู้ด้านที่อยู่อาศัยอย่างมีภูมิคุ้มกัน โดยผู้บริโภครู้เท่าทันถึงความสำคัญของกระบวนการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจแก้ไขปัญหาด้านที่อยู่อาศัย 3. แนวทางการส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ด้านที่อยู่อาศัยของผู้บริโภคในชุมชนเมืองตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีทั้งหมด 4 ด้าน คือ 1) ด้านกายภาพ จัดทำคู่มือการใช้งานวัสดุอุปกรณ์และแชร์ประสบการณ์กันอย่างมีเหตุผล 2) ด้านการเงิน จัดทำบัญชีครัวเรือนเพื่อให้เกิดความพอประมาณในการใช้จ่าย 3) ด้านการบริหารจัดการ จัดสถานที่ในการเข้าร่วมกิจกรรมและประชาสัมพันธ์ให้เกิดการรู้เท่าทันในการมีส่วนร่วม และ 4) ด้านสิ่งแวดล้อม จัดฝึกการคัดแยกขยะอย่างมีเหตุผลโดยฝึกปฏิบัติจริงโดยรู้เท่าทันปัญหามลพิษทางขยะ ซึ่งแนวทางดังกล่าว จะช่วยทำให้ผู้บริโภคมีการอยู่อาศัยอย่างเกิดความพอดี และสามารถปรับตัวในการใช้ชีวิตภายใน ที่อยู่อาศัยได้อย่างเกิดความพอเพียง