วิทยานิพนธ์ (สค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2533

ปัญหาของการวิจัยในครั้งนี้ คือ สถานภาพทางเศรษฐกิจและสังคมของครอบครัวชนชั้นล่างในสังคมไทย มีอิทธิพลต่อการหล่อหลอมลักษณะอำนาจนิยมหรือไม่ อย่างไร โดยมีสมมุติฐาน ดังนี้ 1. ในสังคมไทยครอบครัวที่มีสถานภาพทางเศรษฐกิจและสังคมในระดับล่างจะอบรมบุตรให้มีบุคลิกภาพแบบอำนาจนิยม 1.1 ยิ่งบิดามารดา/ผู้ปกครองมีระดับการศึกษาต่ำเพียงใด ลักษณะความเป็นอำนาจนิยมจะสูงมากขึ้นเท่านั้น 1.2 ยิ่งบิดามารดา/ผู้ปกครองมีระดับอาชีพอยู่ในระดับต่ำเพียงใด ลักษณะความเป็นอำนาจนิยมจะสูงขึ้นเท่านั้น 1.3 ยิ่งบิดามารดา/ผู้ปกครองมีระดับรายได้ต่ำเพียงใด ลักษณะความเป็นอำนาจนิยมจะสูงมากขึ้นเท่านั้น 1.4 ยิ่งบิดามารดา/ผู้ปกครองมีทรัพย์สมบัติน้อยเพียงใด ลักษณะความเป็นอำนาจนิยมจะสูงมากขึ้นเท่านั้น 2. ในสังคมไทยครอบครัวที่มีสถานภาพทางเศรษฐกิจและสังคมในระดับกลางขึ้นไปจะอบรมบุตรให้มีบุคลิกภาพแบบประชาธิปไตย 3. กระบวนการอบรมขัดเกลาทางสังคมของครอบครัวชนชั้นล่างจะแตกต่างกับกระบวนการอบรมขัดเกลาทางสังคมของคนชั้นกลาง ข้อมูลสำหรับการทดสอบสมมุติฐานที่ได้จากแบบสอบถามนักเรียนและบิดามารดา/ผู้ปกครองของนักเรียนในโรงเรียนราชวินิต มัธยม โรงเรียนสตรีวิทยา 2 โรงเรียนรัตนโกสินทร์สมโภชบางเขน และโรงเรียนแจงร้อนวิทยา จำนวน 160 คน ผลปรากฏว่า 1. เป็นไปตามสมมุติฐาน กล่าวคือ บิดามารดา/ผู้ปกครองของครอบครัวชนชั้นล่างมีบุคลิกภาพแบบอำนาจนิยม และจะอบรมขัดเกลาพฤติกรรม และทัศนคติแบบอำนาจนิยมให้กับบุตรของตน 2. ข้อมูลจากการวิจัยนี้ ยืนยันสมมุติฐานข้อนี้บางส่วน กล่าวคือ บิดามารดา/ผู้ปกครองของครอบครัวชนชั้นกลางขึ้นไปมีบุคลิกภาพแบบอำนาจนิยมที่ค่อนข้างสูง ในขณะที่บุตรกลับเป็นผู้มีบุคลิกภาพแบบประชาธิปไตยมากขึ้น 3. เป็นไปตามสมมุติฐาน กล่าวคือ ครอบครัวที่ต่างระดับชั้นกัน มีรูปแบบของการอบรมขัดเกลาที่แตกต่างกัน โดยที่ครอบครัวชนชั้นล่างใช้รูปแบบที่เข้มงวด การลงโทษที่รุนแรงและการปล่อยปละละเลยในการควบคุมพฤติกรรมบุตรมากกว่าครอบครัวชนชั้นกลางขึ้นไป ซึ่งครอบครัวในชนชั้นนี้จะใช้รูปแบบประชาธิปไตยในการอบรมพฤติกรรมบุตร