วิทยานิพนธ์ (ร.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2538

การวิจัยเรื่องนี้มุ่งที่จะศึกษาถึงทรัพยากรที่เป็นปัจจัยเกื้อกูลทำให้ผู้นำในเขตชุมชนเทศบาลเมืองราชบุรีก้าวเข้าสู่ตำแหน่ง และมีบทบาทเป็นผู้นำท้องถิ่น รวมถึงลักษณะเครือข่ายในบรรดาชนชั้นนำเล่านั้น โดยมีสมมุติฐานว่า ตำแหน่งหน้าที่ และ/หรือ ความมั่นคั่งร่ำรวยจะเป็นปัจจัยทรัพยากรที่สำคัญ และชนชั้นนำเหล่านี้มีเครือข่ายที่สอดประสานกันอย่างใกล้ชิด วิธีดำเนินการวิจัยใช้วิธีการศึกษาชนชั้นนำ และอำนาจในชุมชน การเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสารการสัมภาษณ์ และการสังเกตการณ์โดยเข้าไปมีส่วนร่วม ระหว่างเดือนตุลาคม-ธันวาคม 2537 ผลการศึกษาสรุปได้ว่าปัจจัยที่ทำให้เกิดผู้นำท้องถิ่นในเทศบาลเมืองราชบุรีคือ ตำแหน่งหน้าที่ และความร่ำรวย เป็นปัจจัยสำคัญต่อความเป็นผู้นำชุมชนในราชบุรี ทำให้บุคคลในเขตเทศบาลราชบุรีได้รับการยอมรับและยกย่องให้เข้าสู่ตำแหน่งและมีบทบาทเป็นผู้นำท้องถิ่น ปัจจัยอื่นๆ ที่มีส่วนเกื้อกูลความเป็น ผู้นำ ได้แก่ การถือครองกรรมสิทธิ์ที่ดิน ระดับการศึกษา การเป็นสมาชิกมูลนิธิและองค์การ อายุ การรับข่าวสาร ระยะเวลาที่อาศัยในชุมชน สถานที่เกิด เชื้อชาติ เพศ และอาชีพ ผู้นำชุมชนเหล่านี้มีความสัมพันธ์กันเป็นกลุ่มก้อน คุณลักษณะของกลุ่มและเครือข่ายของผู้นำเหล่านี้มีความสัมพันธ์กับความมีอำนาจในชุมชนของผู้นำลักษณะเครือข่ายผู้นำมีความเชื่อมโยงซึ่งกันและกันในรูปแบบเครือญาติ เพื่อนสนิทมีธุรกิจร่วมกัน และทุกคนมักจะเกาะกลุ่มในการทำงานสูงกว่าชนชั้นนำรองลงมามีความสนิทสนมคุ้นเคยกันอย่างใกล้ชิดไม่มีกลุ่มใดมีอำนาจในชุมชนอย่างเด็ดขาด ความผูกพันกันภายในกลุ่มมีทั้งการเงิน เศรษฐกิจ ธุรกิจ และสังคมอาศัยความเป็นเพื่อนและมีความสัมพันธ์ระหว่างกันอย่างใกล้ชิด