วิทยานิพนธ์ (น.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2539

เมื่อระบบเศรษฐกิจการค้าได้เปลี่ยนแปลงไป มีการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาช่วยในการผลิตสินค้า ก่อให้เกิดระบบการค้าเศรษฐกิจแบบเสรีนิยม (Laissez-Faire) ทำให้การคุ้มครองผู้บริโภคที่อาศัยหลักกฎหมายเดิม ไม่สามารถคุ้มครองผู้บริโภคได้อย่างเต็มที่ ระบบกฎหมายต่างๆ จึงได้มีการพัฒนากฎหมายและการใช้อำนาจทางปกครองของรัฐ เพื่อให้สามารถคุ้มครองผู้บริโภคได้อย่างเป็นธรรมและรวดเร็ว เป็นรากฐานของแนวความคิดและทฤษฎีกฎหมายเพื่อการคุ้มครองผู้บริโภคในเวลาต่อมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการคุ้มครองผู้บริโภคในด้านข้อมูลข่าวสาร และการคุ้มครองผู้บริโภคที่ได้รับความเสียหายจากการบริโภคสินค้า หรือบริการที่มิได้มีนิติสัมพันธ์ทางสัญญากับผู้ผลิตหรือผู้จำหน่าย สำหรับการคุ้มครองผู้บริโภคในประเทศไทยนั้น แม้จะมีการตราพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ.2522 ขึ้นบังคับใช้มาจนถึงปัจจุบัน ก็สามารถคุ้มครองผู้บริโภคได้ในระดับหนึ่งเท่านั้น แต่ไม่อาจคุ้มครองผู้บริโภคได้อย่างมีประสิทธิภาพและครบถ้วน ในส่วนของการคุ้มครองผู้บริโภคด้านการโฆษณาและฉลาก แม้ว่าจะมีมาตรการทางปกครองเพื่อควบคุมในเรื่องนี้ แต่ก็ยังมีปัญหาอุปสรรคอยู่มาก และขาดความเป็นเอกภาพในการปฏิบัติหน้าที่ของหน่วยงานของรัฐ ส่วนการบังคับใช้กฎหมาย เพื่อการชดใช้เยียวยาให้แก่ผู้บริโภคที่ต้องเสียหาย จำต้องหันกลับไปใช้กฎหมายและกระบวนการ เพื่อการชดใช้เยียวยาตามกระบวนกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ซึ่งก่อให้เกิดอุปสรรคอย่างมาก ประกอบกับการชดใช้เยียวยาตามระบบกฎหมายไทย จำต้องใช้ระยะเวลานานในการพิจารณาคดี ทำให้ไม่สามารถชดใช้เยียวยาให้แก่ผู้บริโภคได้อย่างเป็นธรรมและรวดเร็วรวมทั้งไม่มาตรการทางปกครองที่ให้อำนาจรัฐ เพื่อดำเนินการในเรื่องนี้ นอกจากปัญหาดังกล่าวแล้วยังมีอุปสรรคในเรื่องอื่นๆ เช่น การจัดองค์กร มาตรการทางกฎหมายและมาตรการทางปกครองในการคุ้มครองผู้บริโภค ที่ทำให้การคุ้มครองผู้บริโภคไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร ผู้เขียนจึงทำการศึกษาวิจัยถึงปัญหาการบังคับใช้พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ.2522 รวมทั้งปัญหา อุปสรรคจากหลักกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ประมวลเหตุผลต่างๆ และให้ข้อเสนอแนะในการพัฒนาหลักกฎหมาย การใช้อำนาจทางปกครองของรัฐ ที่อาจเป็นประโยชน์ในการปรับปรุงพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 เพื่อประโยชน์ในการคุ้มครองผู้บริโภคในโอกาสต่อไป