วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2531

การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อวิเคราะห์ภูมิหลังของผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนฝ่ายวิชาการในโรงเรียนมัธยมศึกษาในด้านสถานภาพทั่วไป ประวัติการศึกษา ประสบการณ์วิชาชีพ และวิเคราะห์กระสวนทางอาชีพของผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนฝ่ายวิชาการในโรงเรียนมัธยมศึกษา จำนวน 496 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น วิเคราะห์ข้อมูลโดยคำนวณหาความถี่ ร้อยละ ฐานนิยม ตัวกลางเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สัมประสิทธิ์การกระจายของแต่ละข้อกระทง โดยใช้คอมพิวเตอร์โปรแกรม SPSS-X และทดสอบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติโดยใช้ค่าซี (Z-test) ส่วนข้อมูลจากคำถามที่เปิดโอกาสให้ตอบอย่างเสรี ผู้วิจัยใช้วิธีวิเคราะห์เนื้อเรื่องและพิจารณาฐานนิยม ผลการวิจัยโดยสรุปมีดังนี้ 1. ภูมิหลังในด้านต่างๆ ของผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนฝ่ายวิชาการ 1.1 ส่วนมากเป็นชาย สมรสแล้ว มีอายุประมาณ 35-44 ปี มีเงินเดือนประมาณ 4,945-6,935 บาท ภูมิลำเนาเดิมเป็นคนต่างจังหวัดในเขตภาคกลาง มาจากครอบครัวเกษตรกรและเคยคาดหวังที่จะประกอบอาชีพเป็นครู 1.2 ส่วนมากจบการศึกษาระดับปริญญาตรี มีผลการเรียนอยู่ในระดับปานกลาง (เกรดเฉลี่ย 2.51-2.99) และมีจำนวนน้อยมากที่เคยผ่านการฝึกอบรมทางด้านการบริหารการศึกษา หรือการฝึกอบรมทางด้านการบริหาร ตามหลักสูตรอื่นๆก่อนที่จะดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนฝ่ายวิชาการ 1.3 โดยเฉลี่ยเริ่มต้นทำงานเมื่ออายุ 22 ปี ส่วนมากมีอายุราชการก่อนได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนฝ่ายวิชาการอยู่ในช่วง 6-10 ปี มีประสบการณ์การสอนในโรงเรียนมัธยมศึกษาก่อนที่จะดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนฝ่ายวิชาการอยู่ในช่วง 6-10 ปี เป็นผู้ที่ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนฝ่ายวิชาการโดยได้รับคำสั่งแต่งตั้งอย่างเป็นทางการจากกรมสามัญศึกษา และมีจำนวนน้อยมากที่เคยมีผลงานทางวิชาการหรือผลงานอื่นๆ หรือเคยได้รับรางวัลที่ถือเป็นเกียรติประวัติ 2. กระสวนทางอาชีพ ผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนฝ่ายวิชาการเกือบทั้งหมดเริ่มรับราชการในตำแหน่งครู-อาจารย์ โรงเรียนมัธยมศึกษา และมีการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งหน้าที่ในทางราชการมาเป็นลำดับ โดยมีลักษณะเฉพาะหรือแบบกระสวนทางอาชีพแบบใหญ่ๆ 4 แบบ คือ 2.1 แบบที่มีประสบการณ์การทำงานในตำแหน่งครูผู้สอน, หัวหน้าหมวดวิชา 2.2 แบบที่มีประสบการณ์การทำงานในตำแหน่งครูผู้สอน 2.3 แบบที่มีประสบการณ์การทำงานในตำแหน่งครูผู้สอน, เจ้าหน้าที่ฝ่ายทะเบียนและวัดผล 2.4 แบบที่มีประสบการณ์การทำงานในตำแหน่งครูผู้สอน, หัวหน้าหมวดวิชา, ผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนฝ่ายอื่น 3. ความคิดเห็นของผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนฝ่ายวิชาการเกี่ยวกับการพัฒนาบุคลเพื่อการเข้าสู่ตำแหน่งผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนฝ่ายวิชาการในโรงเรียนมัธยมศึกษาและความต้องการในการพัฒนาตนเองเพื่อการเข้าสู่ตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน/อาจารย์ใหญ่ ผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนฝ่ายวิชาการส่วนมากเห็นควรให้มีการพัฒนาบุคคลเพื่อเตรียมพร้อมที่จะเข้าสู่ตำแหน่งผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนฝ่ายวิชาการและต้องการที่จะพัฒนาตนเองเพื่อการเข้าสู่ตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน/อาจารย์ใหญ่ โดยส่วนมากเห็นว่าควรพัฒนาด้วยวิธีการฝึกอบรมและเห็นด้วยกับหัวข้อเรื่องทั้ง 32 เรื่องที่ผู้วิจัยเสนอไว้สำหรับการฝึกอบรม สำหรับการฝึกอบรมบุคคลเพื่อเตรียมพร้อมที่จะเข้าสู่ตำแหน่งผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนฝ่ายวิชาการนั้นควรเน้นหนักใน 6 เรื่องต่อไปนี้คือ การบริหารงานวิชาการ, การพัฒนาตนเองและผู้ร่วมงาน, กฎหมาย ระเบียบ คำสั่งที่เกี่ยวข้องกับการบริหารการศึกษา, บทบาท ภาระหน้าที่ของผู้บริหารสถานศึกษา, นโยบายการจัดการมัธยมศึกษาและเป้าหมายของการจัดการมัธยมศึกษา และการสร้างทีมปฏิบัติงาน ส่วนความต้องการที่เข้ารับการฝึกอบรมนั้น ต้องการรับการฝึกอบรมระดับมากที่สุดใน 5 เรื่องด้วยกันคือ บทบาท ภาระหน้าที่ของผู้บริหารสถานศึกษา, กฎหมาย ระเบียบ คำสั่งที่เกี่ยวข้องกับการบริหารการศึกษา, การบริหารงานโรงเรียนในด้านการบริหารบุคคล, หลักการบริหารงานวิชาการในโรงเรียน และภาวะผู้นำกับการบริหาร