วิทยานิพนธ์ (บช.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2532

เนื่องจากต่างประเทศมีความต้องการครั่งจากประเทศไทยมาก แต่การผลิตและการส่งออกครั้งของประเทศไทยในแต่ละปีไม่สม่ำเสมอ เพื่อแก้ไขปัญหานี้สถานีวิจัยผลิตผลของป่า กรมป่าไม้จึงมีการศึกษาถึงวิธีการเพาะเลี้ยงครั่งและส่งเสริมให้เกษตรกรทำการเพาะเลี้ยงครั่งเป็นอาชีพ แต่การส่งเสริมเพื่อให้เกิดการลงทุนจะต้องมีสิ่งจูงใจเพื่อใช้ในการตัดสินใจลงทุน สิ่งจูงใจก็คือ ผลตอบแทนจากการลงทุนเลี้ยงครั่ง ดังนั้นวัตถุประสงค์หลักในการวิจัยเพื่อแสดงให้เห็นถึงผลตอบแทนจากการลงทุนเลี้ยงครั่ง ในการศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนจากการลงทุนเลี้ยงครั่งนั้น แยกการศึกษาเป็น 2 วิธีคือ วิธีแรก ศึกษาถึงต้นทุนและผลตอบแทนจากการลงทุนเลี้ยงครั่งด้วยวิธีปลูกสวนป่าก้ามปูเพื่อใช้เพาะเลี้ยงครั่ง ผู้วิจัยได้สำรวจข้อมูลจากการสอบถามเจ้าหน้าที่ของสถานีวิจัยผลิตผลของป่า กรมป่าไม้ ที่อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา และอำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย โดยใช้พื้นที่ในการวิจัย 300 ไร่ ผลการศึกษาปรากฏว่าต้นทุนการเลี้ยงครั่งด้วยวิธีปลูกสวนป่าก้ามปูเพื่อใช้เพาะเลี้ยงครั่ง เฉลี่ยไร้ละ 3,612.16-3,688.28 บาท รายได้เฉลี่ยไร่ละ 5,619.32-6,786.80 บาท (ไม่รวมค่าจำหน่ายต้นก้ามปูซึ่งเกิดจากการตัดสางและเลิกใช้ต้นก้ามปูเมื่อสิ้นสุดโครงการ) ส่วนอีกวิธีหนึ่งศึกษาถึงต้นทุนและผลตอบแทนจากการลงทุนเลี้ยงครั่งด้วยวิธีเช่าต้นไม้มีสามารถเพาะเลี้ยงครั่งได้ สำรวจข้อมูลจากเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงครั่งโดยการเช่าต้นไม้เลี้ยงครั่งโดยใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย สุ่มตัวอย่างผู้เพาะเลี้ยงครั่งโดยการเช่าต้นไม้เลี้ยงครั่ง จำนวน 10 ราย จากจังหวัดเลย บุรีรัมย์ อุดรธานี ขอนแก่น มหาสารคาม ผลการศึกษาปรากฏว่าต้นทุนการเลี้ยงครั่งด้วยวิธีเช่าต้นไม้ที่สามารถเพาะเลี้ยงครั่งได้เฉลี่ยต่อ 1 ต้นเท่ากับ 370.49-375.55 บาท รายได้เฉลี่ยต่อ 1 ต้น เท่ากับ 530.16 บาท นอกจากนี้ผู้วิจัยได้ศึกษาเพื่อวิเคราะห์ผลตอบแทนจากการลงทุนเลี้ยงครั่งของทั้ง 2 วิธี ปรากฏว่า วิธีปลูกสวนป่าก้ามปูเพื่อใช้เพาะเลี้ยงครั่งมีระยะเวลาคืนทุนประมาณ 9 ปี สำหรับวิธีเช่าต้นไม้ที่สามารถเพาะเลี้ยงครั่งได้มีระยะเวลาคืนทุนประมาณ 4 ปี ปัญหาที่สำคัญของการลงทุนเพาะเลี้ยงครั่ง คือ เกษตรกรขาดความรู้ความชำนาญในการเพาะเลี้ยงครั่งให้ได้ผลผลิตสูงและมีคุณภาพดี ซึ่งเกษตรกรสามารถขอความช่วยเหลือได้จากสถานีวิจัยผลิตผลของป่า กรมป่าไม้ เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว