วิทยานิพนธ์ (ร.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2538

การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับแนวความคิดเรื่องความไม่เท่าเทียมกันของมนุษย์และการจัดแบ่งชนชั้นของมนุษย์ตามแนวความคิดของเพลโตและในพระไตรปิฎก เพื่อแสดงถึงนัยทางการเมืองและแนวความคิดที่เกิดจากการประยุกต์แนวความคิดทั้งสอง ซึ่งในการวิจัยได้ยึดตัวบท "อุตมรัฐ" และ "พระไตรปิฎก" เป็นขอบเขตของการศึกษา โดยอาศัยวิธีการตีความตามทฤษฎีการตีความสรรพสิ่งในการหาความหมายและความมุ่งหมาของตัวบท ในการวิจัยได้ตั้งข้อสมมติฐานของการศึกษาว่า ความแตกต่างของการแบ่งชนชั้นมนุษย์ของเพลโตกับในพระไตปิฎกเป็นผลจากความแตกต่างทางบริบท ซึ่งลักษณะการแบ่งชนชั้นทั้งสองแนวความคิดนี้มีลักษณะการแบ่งที่ไม่ชัดเจน ทำให้อาจพิจารณาตีความนัยอื่นได้ โดยแนวความคิดทั้งสองมีลักษณะความหมายแฝงสำคัญในการยกระดับหรือเปลี่ยนแปลงทัศคติของคนและสังคม ผลการวิจัยพบว่า แนวคิดทั้งสองได้แสดงให้เห็นถึงลักษณะความเท่าเทียมกันของมนุษย์ตามธรรมชาติที่ไม่มีคนใดมีความพิเศษแตกต่างจากมนุษย์ผู้อื่นที่สามารถจะกระทำจำแนกอย่างเด่นชัดความแตกต่างที่มนุษย์จะพึงมีเป็นเรื่องของความถนัดตามธรรมชาติและความสามารถในการรับรู้และเข้าใจในธรรมอันพิเศษ ซึ่งเป็นลักษณะตามธรรมชาติของมนุษย์แต่ละคนที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับชาติกำเนิดหรือการจัดการของรัฐหรือสังคม ลักษณะดังกล่าวได้ทำให้มนุษย์ทุกคนมีโอกาสในการสังกัดในทุกชนชั้นตามแต่สภาพความถนัดตามธรรมชาติตามแนวความคิดของเพลโต หรือความสามารถในการรับรู้และเข้าใจในธรรมอันพิเศษตามแนวความคิดในพระไตรปิฎก ซึ่งลักษณะดังกล่าวได้แฝงความมุ่งหมายในการที่จะให้มนุษย์ได้พัฒนาตนเอง อันจะส่งผลสู่การเปลี่ยนแปลงทัศนคติของคนและสังคมเพื่อผลของการมีชีวิตที่สุขสงบและเข้าใกล้ความยุติธรรมที่แท้จริง