วิทยานิพนธ์ (น.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2536

ภาษีทรัพย์สินเป็นภาษีที่มีความสำคัญในการพัฒนาประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการพัฒนาส่วนท้องถิ่น ทั้งนี้ เพราะหลักการจัดเก็บภาษีทรัพย์สินโดยทั่วไปจะจัดเก็บจากอสังหาริมทรัพย์ในแต่ละท้องถิ่น ซึ่งครอบคลุมทั่วถึง เป็นธรรม และอำนวยความสะดวกต่อผู้เสียภาษีทุกคน เพื่อนำเงินรายได้ไปใช้จ่ายในการจัดหาบริการสาธารณะให้แก่ประชาชนและพัฒนาท้องถิ่นนั้นให้มีความเจริญ หากประเทศใดมีระบบการจัดเก็บภาษีทรัพย์สินที่ดีก็จะมีรายได้เพียงพอที่จะพัฒนาท้องถิ่นและลดภาระของรัฐบาลกลางที่จะต้องให้เงินอุดหนุนแก่ท้องถิ่นลงได้ สำหรับประเทศไทยกฎหมายภาษีทรัพย์สินตามแนวทางของหลักการจัดเก็บภาษี เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่ประชาชนอย่างแท้จริงนั้นยังไม่มีการประกาศบังคับใช้แต่อย่างใด มีแต่ภาษีที่เก็บจากทรัพย์สินโดยท้องถิ่นในรูปของกฎหมายภาษีบำรุงท้องที่ และกฎหมายภาษีโรงเรือนและที่ดิน จากการศึกษาพบว่า กฎหมายภาษีทั้งสองนั้นมีข้อบกพร่องหลายประการทั้งในด้านโครงสร้างภาษีและการบริหารการจัดเก็บ ส่งผลให้เงินรายได้จากภาษีทั้งสองไม่เพียงพอต่อการพัฒนาท้องถิ่น คือ ในด้านโครงสร้างภาษีของกฎหมายภาษีบำรุงท้องที่จะมีโครงสร้างอัตราภาษีที่ถดถอย และราคาปานกลางของที่ดินที่ใช้เป็นฐานในการเก็บภาษีนั้นใช้มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2521 ไม่เหมาะสมกับสภาวะราคาที่ดินในปัจจุบัน และการยกเว้นภาษีบำรุงท้องที่ จะมีการยกเว้นภาษีสำหรับที่ดินในครอบครองจำนวนหนึ่งไม่ว่าจะมีมูลค่าสูงต่ำแตกต่างกันอย่างไร ทำให้ผู้ถือครองที่ดินมูลค่าได้เปรียบจากการยกเว้นภาษีมากกว่าผู้ถือครองที่ดินมูลค่าต่ำ ส่วนการยกเว้นภาษีให้กับบ้านและที่ดินที่เข้าของอยู่เองตามกฎหมายภาษีโรงเรือนและที่ดิน โดยมิได้คำนึงถึงมูลค่าของบ้านและที่ดิน ทำให้ผู้มีบ้านและที่ดินราคาสูงจะได้รับยกเว้นเท่ากับผู้ทีมีบ้านราคาต่ำ สำหรับในด้านการบริหารการจัดเก็บของภาษีทั้งสองนั้น มีข้อบกพร่องในเรื่องของการประเมินราคาทรัพย์สินที่ขาดประสิทธิภาพ ไม่มีความเป็นธรรม เปิดช่องให้เจ้าหน้าที่ใช้ดุลยพินิจในการประเมินราคาทรัพย์สิน และการรวบรวมข้อมูลทรัพย์สินเพื่อการจัดเก็บภาษี โดยใช้แผนที่ภาษีและทะเบียนทรัพย์สินนั้น ข้อมูลที่ได้ยังไม่เป็นปัจจุบัน อีกทั้งบทลงโทษในการหลีกเลี่ยงภาษีที่กำหนดไว้ต่ำทำให้ผู้เสียภาษีขาดความเกรงกลัวต่อกฎหมาย ดังนั้น ผู้เขียนจึงเสนอว่าควรรวมกฎหมายภาษีโรงเรือนและที่ดินและกฎหมายภาษีบำรุงท้องที่เข้าด้วยกันเป็นกฎหมายภาษีทรัพย์สิน โดยให้ท้องถิ่นเป็นผู้บริหารและจัดเก็บเป็นรายได้ของท้องถิ่นเอง ซึ่งจะทำให้กฎหมายภาษีที่เก็บจากทรัพย์สินของท้องถิ่นมีความเป็นเอกภาพและเป็นธรรม และจะเป็นการเพิ่มรายได้เพื่อนำมาใช้ในการพัฒนาท้องถิ่นได้มากขึ้น