วิทยานิพนธ์ (ร.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2533

การวิจัยนี้มีความมุ่งหมายที่จะศึกษาความเป็นผู้นำของประธานคณะกรรมการกลางหมู่บ้าน อพป. ซึ่งเป็นหมู่บ้านลักษณะพิเศษที่จัดขึ้นในพื้นที่ที่มีปัญหาความมั่นคง โดยนำเอาหมู่บ้าน อปพ. 2 หมู่บ้านที่มีระดับการพัฒนาแตกต่างกันมาเปรียบเทียบกันในพื้นที่อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี วิธีดำเนินการวิจัยใช้การรวบรวมข้อมูลโดยการศึกษาติดตามระยะยาว และเจาะลึกในสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติ เป็นการวิจัยภาคสนาม วิธีการรวบรวมข้อมูลใช้การสังเกต ทั้งการสังเกตแบบมีส่วนร่วม กับการสัมภาษณ์ ทั้งการสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างหรือการสัมภาษณ์แบบเป็นทางการ และการสัมภาษณ์แบบไม่เป็นทางการ เมื่อรวบรวมข้อมูลได้ก็จะนำมาตรวจสอบวิเคราะห์ตามแนวคิดทฤษฎีชนชั้นนำ และนำเสนอผลการวิเคราะห์ ผลการศึกษาสรุปได้ว่าปัจจัยที่ทำให้เกิดความเป็นผู้นำในหมู่บ้าน อพป. คือความรู้ ความมั่นคั่ง ความผูกพันกับหมู่บ้าน และการมีความตื่นตัวทางการเมือง เป็นไปตามสมมุติฐานที่ตั้งไว้ สำหรับหมู่บ้านที่มีระดับการพัฒนาสูง ปัจจัยสำคัญที่สุดของความเป็นผู้นำคือ ความรู้ รองลงมาคือความผูกพันกับหมู่บ้าน และความตื่นตัวทางการเมือง ตามลำดับ ส่วนหมู่บ้านที่มีระดับการพัฒนาต่ำ ปัจจัยสำคัญที่สุดของความเป็นผู้นำคือ ความรู้ รองลงมาคือความผูกพันกับหมู่บ้าน และความตื่นตัวทางการเมือง ตามลำดับ จึงเห็นได้ว่าแม้ผู้นำหมู่บ้าน อพป. จะมีคุณสมบัติไม่เหมือนกัน แต่คุณสมบัติอื่นที่คล้ายคลึงกัน ดังนั้นปัจจัยที่ทำให้เกิดความเป็นผู้นำในหมู่บ้าน อพป. ที่มีระดับการพัฒนาต่างกัน จึงคล้ายคลึงกันมาก