การศึกษาเชิงวิเคราะห์ภาคตัดขวางครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการมีส่วนร่วมในการควบคุมและป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชน ตำบลแหลมโตนด อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง เก็บข้อมูลระหว่างเดือนมกราคม – กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 250 ราย แบบสอบถามได้รับตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาด้วยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 3 ท่าน และมีค่าสัมประสิทธิ์ความเชื่อมั่นของแบบสอบถามด้านความรู้ เจตคติ ปัจจัยแวดล้อม และการมีส่วนร่วมในการควบคุม และป้องกันโรคไข้เลือดออกเท่ากับ 0.721, 0.769, 0.705 และ 0.805 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติถดถอยพหุคูณ ผลการศึกษาพบว่า การมีตำแหน่งในชุมชน (0.22, 95%CI: 0.05 ถึง 0.39) ความรู้ (0.05, 95%CI: 0.02 ถึง 0.08) และปัจจัยแวดล้อม (1.10, 95%CI: 0.72 ถึง 1.50) มีผลเชิงบวกต่อการมีส่วนร่วมในการควบคุมและป้องกันโรคไข้เลือดออกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จากผลการศึกษาครั้งนี้ ควรส่งเสริมผู้ที่มีตำแหน่งในชุมชนเป็นผู้นำในการควบคุม และป้องกัน โรคไข้เลือดออกอย่างต่อเนื่อง และจัดกิจกรรมให้ความรู้แก่ประชาชนเกี่ยวกับโรคไข้เลือดออก นอกจากนี้ ควรบริหารจัดการปัจจัยแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีส่วนร่วมในการควบคุมและป้องกันโรคไข้เลือดออก เช่น ด้านบุคลากรสาธารณสุข ผู้นำชุมชน การรวมกลุ่มของชุมชน และการสร้างวัฒนธรรมในชุมชน เพื่อเป็นการส่งเสริมให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการควบคุมและป้องกันโรคไข้เลือดออก ต่อไป