วิทยานิพนธ์ (ภ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2534

การวิจัยนี้เป็นการศึกษาความไม่สามารถใช้ยาตามสั่งของผู้ป่วยนอกคลินิกโรคข้อของโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ระหว่างเดือนมิถุนายน 2533 ถึงเดือนมกราคม 2534 การสืบหาผู้ป่วยที่ไม่สามารถใช้ยาตามสั่งในผู้ป่วยโรคข้อจำนวน 250 ราย โดยวิธีสัมภาษณ์พบ 85 ราย (41.5%) จากบัตรตรวจโรคพบ 79 ราย (38.5%) เมื่อใช้สองวิธีร่วมกันพบ 121 ราย (59%) และมีผู้ป่วยที่ไม่สามารถใช้ยาตามสั่ง 43 ราย (20.9%) สามารถสืบหาได้ไม่ว่าจะใช้วิธีใดในสองวิธี พบว่าผู้ป่วยร้อยละ 51 มีลักษณะการใช้ยาไม่ตรงตามสั่งที่มีความสำคัญทางคลินิก และร้อยละ 51 เป็นลักษณะที่อาจก่อให้เกิดอันตรายได้ ในการวิเคราะห์หาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความไม่สามารถใช้ยาตามสั่งโดยวิธีทดสอบไคสแควร์จากทั้งหมด 37 ปัจจัย ปรากฏว่าปัจจัยส่วนใหญ่ไม่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนปัจจัยที่พบว่ามีความเกี่ยวข้องได้แก่ ปัญหาซับซ้อนของโรค แรงจูงใจในการใช้ยา (P<0.05) และความเห็นของผู้ป่วยต่อประสิทธิภาพของยา ค่ายา (P<0.1) ปัญหาความไม่สามารถใช้ยาตามสั่งในผู้ป่วยโรคข้อ มีความสำคัญและควรได้รับความสนใจจากบุคลากรทางการแพทย์ ปัจจัยเกี่ยวข้องที่พบจะช่วยในการระบุบ่งชี้กลุ่มผู้ป่วยที่ควรให้ความสนใจเป็นพิเศษเพื่อให้วิธีการป้องกันหรือแก้ไขปัญหาการใช้ยาด้วยตนเองของผู้ป่วยได้ต่อไป