วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2539

ต้นกำเนิดกระตุ้นรังสีเอกซ์สำหรับเครื่องวิเคราะห์ด้วยการเรืองรังสีเอกซ์แบบแจกแจงพลังงานที่มีระบบวัดแบบนิม (NIM system) โดยใช้หลอดรังสีเอกซ์ทางทันตกรรมนี้ พัฒนาขึ้นเพื่อทดแทนชุดต้นกำเนิดรังสีกระตุ้นแบบไอโซโทปรังสีซึ่งใช้งานไม่สะดวก มีอายุการใช้งานจำกัดและไม่สามารถปรับพลังงานหรือความเข้มรังสีได้ต่อเนื่อง ระบบควบคุมการกำเนิดรังสีเอกซ์แบบให้สามารถปรับศักดาไฟฟ้าและกระแสของแอโนดได้ 0-30 กิโลโวลต์ และ 15-500 ไมโครแอมแปร์ ตามลำดับ จากการทดสอบคุณสมบัติของหลอดรังสีเอกซ์ ทางทันตกรรมของบริษัท Philips รุ่น ORALIX 65 S พบว่าแอโนดทำด้วยทังสเตน ให้สเปกตรัมด้านพลังงานต่ำตั้งแต่ 10 กิโลอิเล็กตรอนโวลต์ ผลการทดสอบการวิเคราะห์ธาตุด้วยวิธีการเรืองรังสีเอกซ์ร่วมกับหัววัดรังสีชนิด HPGe ของ ORTEC รุ่น GLP-06165/05 โดยใช้ไฟฟ้าศักดาสูง และกระแสไฟฟ้าที่แอโนดของหลอดรังสีเอกซ์ที่ 25 กิโลโวลต์ กระแส 65 ไมโครแอมแปร์ ตามลำดับ พบว่าสามารถวิเคราะห์ธาตุที่มีเลขอะตอมต่ำในบรรยากาศปกติได้ถึงธาตุโปแทสเซียม จากการทดสอบขีดจำกัดต่ำสุด (3σ) ในการวัดปริมาณธาตุด้วย Fe2O3 พบว่าสามารถวัดได้ 0.002% Fe2O3 และขีดจำกัดต่ำสุด (3σ) ในการวัดปริมาณธาตุด้วย Ca(OH)2 พบว่าสามารถวัดได้ 0.02%Ca(OH)2 โดยน้ำหนักที่เวลาวัดรังสี 300 วินาที