วิทยานิพนธ์ (ผ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2531

จากบทบาทในฐานะเป็นเมืองหลักเร่งด่วนจำนวนหนึ่งในสองเมืองของภาคตะวันออกเฉียงเหนือทำให้จังหวัดขอนแก่นจะต้องมีการเตรียมแนวทางการพัฒนาในทุกด้านรวมทั้งด้านการบริการพื้นฐานซึ่งจะเป็นการรองรับความเจริญเติบโตทางด้านกายภาพ เศรษฐกิจ ประชากร และสังคม ในอนาคต การศึกษาการใช้ที่ดินในเขตเทศบาลเมืองขอนแก่นมีวัตถุประสงค์ในการศึกษาถึงบทบาทและความสำคัญของเทศบาลเมืองขอนแก่นสภาพปัจจุบันและปัญหาของเทศบาลลักษณะการเพิ่มขึ้นของการใช้ที่ดิน และหารูปแบบการใช้ที่ดินที่เหมาะสม ผลการศึกษาปรากฏว่าจังหวัดขอนแก่นมีบทบาทในการเป็นศูนย์กลางการบริหารราชการและศูนย์กลางการคมนาคมขนส่งระดับภาคทำให้เทศบาลเมืองขอนแก่นมีความสำคัญในการเป็นศูนย์กลางการบริการต่างๆ ตามมาพื้นที่ของเขตเทศบาลเมืองขอนแก่นประกอบด้วย 4 ส่วนใหญ่ คือ พื้นที่ของศูนย์ราชการอยู่ทางตอนเหนือของเขตเทศบาล พื้นที่ของสถาบันการศึกษา ส่วนใหญ่ได้แก่พื้นที่ของมหาวิทยาลัยขอนแก่น พื้นที่ย่านพาณิชยกรรมหนาแน่นอยู่ตอนกลาง และพื้นที่ย่านพักอาศัยอยู่โดยรอบของย่านพาณิชยกรรมหนาแน่น แนวโน้มของชุมชนที่จะขยายเพิ่มขึ้นได้แก่ย่านพักอาศัยจะมีการขยายตัวแผ่ออกไปทางทิศตะวันออกตามแนวถนนศรีจันทร์และถนนประชาสโมสร ย่านพาณิชยกรรมหนาแน่นจะขยายออกไปทางทิศตะวันตกตามแนวถนนมลิวัลย์ ซึ่งจะเป็นการเพิ่มความหนาแน่นของการจราจรตามแนวถนนประชาสโมสรตัดกับถนนมิตรภาพดังนั้นจึงเสนอแนะให้มีถนนเลี่ยงเมือง (BY PASS) จากถนนมิตรภาพตอนใต้ก่อนเข้าเขตเทศบาลออกไปทางทิศตะวันตกไปบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 ที่บริเวณกิโลเมตรที่ 7-8 จากแยกถนนมิตรภาพ เช่นเดียวกับทางทิศตะวันออกคือตัดถนนเลี่ยงเมืองจากถนนมิตรภาพตอนใต้ออกไปทางทิศตะวันออกไปบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 209 นอกเขตเทศบาลพื้นที่ของย่านอุตสาหกรรมอยู่ในสองบริเวณ คือ ทางตอนใต้ของเขตเทศบาล ริมสองฝั่งถนนมิตรภาพและขยายต่อลงไปทางทิศใต้เป็นอุตสาหกรรมประเภทเครื่องจักรกล อีกบริเวณหนึ่งได้แก่ ทางทิศตะวันออกของเขตเทศบาล ริมถนนศรีจันทร์ขยายต่อออกไปทางทิศตะวันออกเป็นอุตสาหกรรมการเกษตร การใช้ที่ดินของเขตเทศบาลต้องมีการเพิ่มความหนาแน่นของการใช้ประโยชน์ให้คุ้มค่ากับราคาที่ดินเป็นการใช้ที่ดินรูปแบบผสม (COMBINATION) ซึ่งจะใช้เป็นแนวทางในการพัฒนารูปแบบการใช้ที่ดินในอนาคต