การศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง (Cross-sectional descriptive study) ในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระบบเฝ้าระวังกลุ่มโรคไข้เลือดออกในคุณลักษณะเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ รวมทั้งการใช้ประโยชน์จากระบบเฝ้าระวังและข้อเสนอแนะในการปรับปรุงพัฒนาระบบเฝ้าระวังกลุ่มโรคไข้เลือดออก ประชากรที่ศึกษาเป็นผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลพิบูลมังสาหาร ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 31 ธันวาคม 2556 โดยค้นหาผู้ป่วยตามบัญชีจำแนกโรคระหว่างประเทศ (ICD-10) A90, A91, R509 และ B349 พบประชากรที่ศึกษา จำนวน 2,149 ราย กลุ่มตัวอย่างซึ่งเป็นผู้ป่วยเข้าข่ายตามคำนิยามที่ใช้ในการศึกษา จำนวน 145 ราย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive statistics) ได้แก่ จำนวน ความถี่ และร้อยละของตัวแปรที่ศึกษา ผลการศึกษา พบว่า เมื่อใช้นิยามการเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออกตามคู่มือนิยามโรคติดเชื้อประเทศไทย มีค่าความไวของการรายงานโรคไข้เลือดออกเท่ากับร้อยละ 82.75 ค่าพยากรณ์บวกเท่ากับร้อยละ 94.49 ความถูกต้องของการบันทึกข้อมูลเท่ากับร้อยละ 100 ทุกตัวแปร มีความทันเวลาในการแจ้งรายงานผู้ป่วยภายใน 24 ชั่วโมง เท่ากับร้อยละ 89.12 ข้อมูลจากทั้งสองกลุ่มสามารถเป็นตัวแทนได้ทั้งตัวแปรด้านเพศและอายุ ในส่วนของผลการศึกษาเชิงคุณภาพ พบว่า มีคู่มือและแนวทางการดำเนินงานด้านการเฝ้าระวังโรคและแผนผังแสดงขั้นตอนการรายงานโรค การแจ้งข่าวการระบาดได้หลายช่องทาง มีการเก็บข้อมูลการตรวจรักษาด้วยระบบคอมพิวเตอร์ การบริหารจัดการเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบในระบบเฝ้าระวังโรคที่เป็นระบบ ผู้บริหารในระดับจังหวัดและอำเภอมีนโยบายที่ชัดเจนโดยกำหนดให้เป็นตัวชี้วัดหลัก (KPI) มีการส่งข้อมูลย้อนกลับให้ผู้รับผิดชอบ เพื่อใช้ประโยชน์ในการสอบสวน ควบคุมโรค การพยากรณ์แนวโน้มการเกิดโรคและใช้ในการวางแผนแก้ไขปัญหาในพื้นที่ หากพิจารณาในภาพรวมแล้วสรุปได้ว่า ระบบเฝ้าระวังกลุ่มโรคไข้เลือดออกอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี เมื่อใช้นิยามการเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออกตามคู่มือนิยามโรคติดเชื้อประเทศไทย มีค่าความไวของการรายงานโรคไข้เลือดออกอยู่ในระดับสูง และการระบาดของโรคไข้เลือดออกในปี 2556 น่าจะเกิดตามวงรอบของการระบาดของโรคไข้เลือดออก แต่อย่างไรก็ตาม ควรมีการส่งเสริมให้นำข้อมูลที่ได้จากการเฝ้าระวังไปใช้ประโยชน์ให้มากยิ่งขึ้น มีการประเมินระบบเฝ้าระวังและควบคุมโรคในภาพรวมของจังหวัดและจัดประชุมเพื่อพัฒนาระบบข้อมูลการเฝ้าระวังโรคในระดับจังหวัดอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เพื่อให้ระบบเฝ้าระวังโรคให้ได้ตามเกณฑ์มาตรฐานและมีการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องยั่งยืนต่อไป