วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2538

สนามกีฬาเฉลิมพระเกียรติเป็นโครงสร้างที่มีรูปทรงพิเศษ มีคานแนวกลางที่มีช่วงยื่น 55 เมตร (วัดจากหน้าเสา) มีค่าความชะลูดมาก จึงจำเป็นต้องทำการทดสอบในอุโมงค์ลมเพื่อหาแรงและโมเมนต์ที่ฐานของคานยื่นที่เกิดขึ้นเนื่องจากแรงลมได้ถูกต้อง ในการทดสอบนั้นปัญหาพื้นฐานที่พบคือ การเลือกขนาดของหุ่นจำลองที่เหมาะสมเพื่อใช้ในการทดสอบในอุโมงค์ลม หุ่นจำลองที่มีขนาดเล็กมากอาจมีปัญหาในการติดตั้งอุปกรณ์ทดสอบ ส่วนหุ่นจำลองที่มีขนาดใหญ่สร้างได้ง่ายแต่จะรบกวนกระแสลมในอุโมงค์ลมทำให้ความเร็วลมเพิ่มขึ้นจากที่ควรจะเป็น จึงมีผลกระทบกับผลการทดสอบ ในงานวิจัยนี้ได้ทำการศึกษาผลจากการปิดกั้น (Blockage Effect) ในการทดสอบเพื่อหาแรงที่เกิดขึ้นในคานแนวกลางของหุ่นจำลองสนามกีฬาเฉลิมพระเกียรติ ทำการวัดความดันด้วยวิธีเฉลี่ยแบบนิวเมติกโดยใช้แมนนิโฟลต์ (Manifold) หุ่นจำลองที่ใช้มีขนาดการย่อส่วน 3 ขนาด คือ 1:500 , 1:333 และ 1:250 ในหุ่นจำลองแต่ละขนาดได้ทดสอบสำหรับทิศทางลม 9 ทิศทางโดยเริ่มจากทิศทางที่ลมเข้าปะทะจากด้านหน้าของโครงสร้างหลังคาขนานคานแนวกลาง แล้วเพิ่มขึ้นครั้งละ 22.5 องศา เพื่อหาผลกระทบกับการปิดกั้นในทิศทางลมต่างๆ จากการทดสอบพบว่าเมื่อกระแสลมเข้าปะทะจากด้านหน้าของโครงสร้างหลังคา โดยให้กระแสลมขนานไปกับคานแนวกลาง อัฒจันทร์ด้านที่ไม่มีหลังคาซึ่งมีความสูงค่อนข้างมากจะรบกวนกระแสลมทำให้เกิดแรงกดลงมากที่สุด และเมื่อกระแสรวมเข้าปะทะในทิศ 45 องศา จากนั้นหน้า อัฒจันทร์ด้านที่ไม่มีหลังคามีลักษณะเป็นช่องลมทำให้เกิดแรงยกขึ้นมากที่สุด ผลของการกำบังจากอัฒจันทร์ด้านที่ไม่มีหลังคานี้ ทำให้แรงที่เกิดขึ้นบนหลังคานั้นมีค่าน้อยกว่าค่าที่คำนวณได้จากมาตรฐานเพื่อการออกแบบ CP3 ค่อนข้างมากราวร้อยละ 50 ในส่วนของผลจากการปิดกั้น ขนาดของหุ่นจำลองที่ใหญ่ขึ้นมีผลทำให้ค่าสัมประสิทธิ์โมเมนต์มีขนาดเพิ่มขึ้นเมื่อพื้นที่(ที่ตั้งฉากกับทิศทางลม)ของหุ่นจำลองที่ขวางลมเพิ่มขึ้นร้อยละ 1 ของพื้นที่หน้าตัดอุโมงค์ลม โดยทั่วไปจะมีอัตราการเปลี่ยนแปลงค่าสัมประสิทธิ์โมเมนต์ทั้งโครงสร้างเพิ่มขึ้นภายในช่วงร้อยละ 15 โดยเทียบกับค่าเฉลี่ยสัมประสิทธิ์โมเมนต์ของหุ่นจำลองขนาด 1:500 ยกเว้นเมื่อกระแสลมเข้าปะทะทางด้านหน้าทำมุม 22.5 องศา และ 180 องศา กับคานแนวกลางอัตราการเปลี่ยนแปลงค่าสัมประสิทธิ์โมเมนต์ทั้งโครงสร้างจะลดลงประมาณร้อยละ 0.4 สำหรับค่าอัตราส่วนการปิดกั้นไม่เกินร้อยละ 3.8 ผลจากการปิดกั้นจะมีค่าภายในร้อยละ 10 โดยประมาณ