น้ำมันเชื้อเพลิงดีเซลคิดเป็น 15% ของต้นทุนทนาทั้งหมดในปีเพาะปลูก 2545 ซึ่งน้ำมันมีราคา 13 บาทต่อลิตรและข้าวมีราคา 3, 800 บาทต่อเกวียนชาวนาขาดทุน 1, 559 บาทต่อไร่ชาวนาจะมีผลตอบแทนอย่างไรถ้าน้ำมันมีราคาแพงขึ้นวัตถุประสงค์ของการวิจัยนี้คือเพื่อศึกษาผลตอบแทนการลงทุนของชาวนาผู้สูบน้ำบาดาลระดับพื้นทำนาที่เปลี่ยนแปลงจากราคาน้ำมันแพงในสภาวะราคาข้าวผันผวนในปีเพาะปลูก 2550 และการน้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในช่วงวิกฤตน้ำมันกลุ่มตัวอย่างมีจำนวน 1, 220 ครัวเรือนได้มาจากการสุ่มอย่างง่ายจากชาวนาผู้สูบน้ำบาดาลระดับพื้นทำนาในจังหวัดพิษณุโลกเครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถามเกี่ยวกับรายรับรายจ่ายและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงผลการวิจัยแสดงว่าในปีเพาะปลูก 2550 ซึ่งน้ำมันมีราคา 17-32 บาทต่อลิตรและข้าวมีราคาผันผวน 5, 600-12, 000 บาทต่อเกวียนชาวนามีกำไรนาปี 1, 071 บาทต่อไร่และมีกำไรนาปรัง 4, 352 บาทต่อไร่ชาวนามีทัศนคติที่ดีต่อปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงแต่ไม่เข้าใจรายละเอียดและมีพฤติกรรมรู้ข้อดีแต่ไม่ทำตามการน้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในช่วงน้ำมันแพงของชาวนาจึงอยู่ในระดับต้องปรับปรุง-พอใช้โดยมีเหตุผลพอใช้มีความพอประมาณพอใช้-ดีและต้องปรับปรุงภูมิคุ้มกันเนื่องจากชาวนา 69% มีหนี้สินมากกว่าเงินออมและ 74% ไม่เคยทำบัญชีรายรับ-รายจ่ายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงต้องเร่งประชาสัมพันธ์และติดตามผลเพื่อให้ชาวนาเข้าใจปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอย่างถ่องแท้และนำไปใช้ลดหนี้สินได้ในที่สุด