ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของพ่อแม่พันธุ์ปลาบึก

หน่วยงาน ฐานข้อมูลโครงสร้างพื้นฐานภาครัฐด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของพ่อแม่พันธุ์ปลาบึก
นักวิจัย : เกตุนภัส ศรีไพโรจน์
คำค้น : -
หน่วยงาน : ฐานข้อมูลโครงสร้างพื้นฐานภาครัฐด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2548
อ้างอิง : -
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :



้อมูลจากเครื่องหมายไมโครแซทเทลไลท์จํานวน 7 ตําแหน่งถูกใช้สําหรับการวางแผนจัดการพ่อแม่
พันธุ์ปลาบึก (Pangasianodon gigas) ซึ่งเป็นปลาที่อยู่ในสภาวะที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์อย่างยิ่ง พ่อแม่พันธุ์
ในการศึกษาครั้งนี้เป็นปลาที่เกิดจากการเพาะพ่อแม่พันธุ์ปลาบึกธรรมชาติในปี 2527, 2531,2533,2534 และ
2537 มาจากโรงเพาะฟักจํานวน 7 แห่ง จํานวนรวม 129 ตัว ซึ่งทั้งหมดได้รับการฝังเครื่องหมายติดตาม (pittagged) ผลจากการศึกษาพบว่าความหลากหลายทางพันธุกรรมภายในแต่ละกลุ่มประชากรจากโรงเพาะฟักทั้ง
7 แห่งมีค่าค่อนข้างต่ํา โดยมีจํานวนอัลลิลต่อตําแหน่ง 2.29+0.76 ถึง 4.00+1.83 effective number of
alleles/locus 1.84+0.51 ถึง 3.04+1.04 ค่าเฮตเทอโรไซโกซิตีจากการสังเกต 0.58+0.34 ถึง 0.80+0.12 ค่า
เฮตเทอโรไซโกซิตีที่คาดหวัง 0.43+0.21 ถึง 0.66+0.11 ค่าความสัมพันธ์ทางพันธุกรรม (rxy) คํานวณตามวิธี
ของ Ritland, 1996 ปลาที่ไม่มีความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมกันจะมีค่า rxy ต่ํากว่า 0.07 ค่า rxy เฉลี่ยภายในแต่
ละประชากร (0.21+0.13 - 0.31+0.07) ค่อนข้างสูงกว่าค่า rxy เฉลี่ยของปลาทั้งหมด (0.20+0.01) จึงควรมี
การจัดการพ่อแม่พันธุ์ร่วมกันระหว่างโรงเพาะฟัก แผนการผสมพันธุ์ปลาบึกในระยะสั้นจํานวน 8 แผนถูก
ออกแบบ โดยปลาคู่ผสมในแต่ละแผนจะถูกคัดเลือกจากพ่อพันธุ์จํานวน 28 ตัว และแม่พันธุ์จํานวน 63 ตัว
จากการวิเคราะห์ค่า rxy เฉลี่ย และค่าความหลากหลายทางพันธุกรรมของลูกปลาที่เกิดจากพ่อแม่พันธุ์ในแต่ละ
แผนการผสมพันธุ์พบว่าลูกที่ได้จากแผนการผสมพันธุ์ซึ่งใช้การเลือกคู่ผสมพันธุ์จากค่า rxy จะมีอัตราการเกิด
การผสมเลือดชิดน้อยสุด และไม่มีการลดลงของความหลากหลายทางพันธุกรรม สําหรับแผนการผสมพันธุ์ระยะ
ยาวนั้น ผลจากการวิเคราะห์ด้วยโปรแกรม BOTTLESIM พบว่าหากการผสมพันธุ์ปลาบึกเป็นการผสมพันธุ์
แบบสุ่ม การใช้พ่อแม่พันธุ์จํานวน 100 ตัวขึ้นไป (Ne≥100) จึงจะรักษาความหลากหลายทางพันธุกรรม
(จํานวนอัลลิลต่อตําแหน่ง) ไว้ได้มากกว่า 90% ในระยะเวลาประมาณ 120 ปีหรือ 4 ชั่วอายุปลาบึก แต่หากมี
การประยุกต์ใช้การคัดเลือกพ่อแม่พันธุ์ด้วยวิธี minimal kinship selection แม้เพียงในชั่วอายุแรกเพียงชั่ว
เดียว จํานวนพ่อแม่พันธุ์สามารถลดลงเป็น 50 ตัว ขึ้นไปได้ (Ne>50)
เครื่องหมายพันธุกรรมที่จําเพาะกับเพศนั้นมีประโยชน์สําหรับการจัดการพ่อแม่พันธุ์หากการจําแนก
เพศสามารถทําได้ตั้งแต่ปลายังอยู่ในระยะเล็กจะเป็นการลดต้นทุนของการเลี้ยงพ่อแม่พันธุ์การศึกษาในครั้งนี้
เป็นการใช้เทคนิค Amplified Fragment Length Polymorphism หรือ AFLP ค้นหาเครื่องหมายพันธุกรรม
จําแนกเพศในปลาบึก Pangasianodon gigas และปลาสวาย P. hypophthalmus จากการตรวจสอบ
DNA pool ปลาบึก และปลาสวาย เพศผู้ 4 pools เพศเมีย 4 pools (10 ตัว/pool) โดยใช้คู่ไพรเมอร์จํานวน
570 คู่สําหรับปลาบกึ และ 102 คู่สําหรับปลาสวาย ผลปรากฏว่าไม่พบชิ้นส่วนดีเอ็นเอที่มีความจําเพาะกับ
เพศปลาบึกเลย สําหรับปลาสวายนั้นพบว่ามีคู่ไพรเมอร์จํานวน 31 คู่ที่ปรากฏแถบดีเอ็นเอที่จําเพาะกับเพศปลา
สวาย แถบดีเอ็นเอเหล่านี้ถูกนําไปโคลน หาลําดับเบส และออกแบบไพรเมอร์จากการทดสอบไพรเมอร์จํานวน
45 คู่ ไม่พบไพรเมอร์ที่มีความจําเพาะกับเพศปลาสวาย


บรรณานุกรม :
เกตุนภัส ศรีไพโรจน์ . (2548). ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของพ่อแม่พันธุ์ปลาบึก.
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลโครงสร้างพื้นฐานภาครัฐด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.
เกตุนภัส ศรีไพโรจน์ . 2548. "ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของพ่อแม่พันธุ์ปลาบึก".
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลโครงสร้างพื้นฐานภาครัฐด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.
เกตุนภัส ศรีไพโรจน์ . "ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของพ่อแม่พันธุ์ปลาบึก."
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลโครงสร้างพื้นฐานภาครัฐด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 2548. Print.
เกตุนภัส ศรีไพโรจน์ . ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของพ่อแม่พันธุ์ปลาบึก. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลโครงสร้างพื้นฐานภาครัฐด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี; 2548.