การศึกษาครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาผลของการใช้ปุ๋ยเคมีสูตรต่างๆ การวิเคราะห์ดินก่อน
ปลูกมีผลอย่างมากต่อผลผลิตต่อไร่ของเกษตรกร ดังนั้นจึงท าการศึกษาโดยทดลองกับข้าวโพด ซึ่งทำ
การทดลอง ณ แปลงวิจัยและฝึกงานคณะเกษตรศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
มหาวิทยาลัยนเรศวร จังหวัดพิษณุโลก จ านวน 2 ฤดูปลูก ระหว่างเดือนมีนาคม พ.ศ.2553 ถึง เดือน
มิถุนายน พ.ศ.2554 วางแผนการทดลองแบบสุ่มในบล็อกสมบูรณ์ (Randomized Complete Block
Design, RCB) มี 3 ซ้ำประกอบด้วย 7 กรรมวิธีการทดลอง คือ กรรมวิธีควบคุม (Control ไม่ใส่ปุ๋ย) 16-
20-0 16-12-8 16-16-8 15-15-15 (รัสเซีย) 15-15-15 (พรีเมียม) และปุ๋ยสั่งตัด (N-P-K=19.27-
8.67-18.34) รองพื้นในอัตรา 50 กิโลกรัมต่อไร่ และแต่งหน้าด้วยปุ๋ยยูเรีย (46-0-0) อัตรา 25
กิโลกรัมต่อไร่ ดินที่ใช้ทดลองเป็นชุดดินก าแพงแสนที่มีไนโตรเจน ฟอสฟอรัสและโปแตสเซียมอยู่ใน
ระดับต่ำ การทดลองปลูกข้าวโพดในฤดูกาลแรกอยู่ในช่วงฤดูร้อนซึ่งมีอุณหภูมิสูงกว่า 40 องศา
เซลเซียสท าให้ผลผลิตเมล็ดข้าวโพดที่ได้ต่ำมากในเกือบทุกกรรมวิธี ยกเว้นกรรมวิธีที่ใส่ปุ๋ยเคมีสูตร
15-15-15 (รัสเซีย) ที่ผลผลิตยังพอใช้ได้ ในฤดูกาลปลูกที่สอง ปริมาณของฟอสฟอรัส โพแทสเซียม
แคลเซียม แมกนีเซียมและก ามะถัน ไม่แตกต่างกันทางสถิติ การใส่ปุ๋ยเคมีสูตร 16-20-0 ทำให้มี
ปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์สูงที่สุดและใกล้เคียงกันมาก ยกเว้นกรรมวิธีควบคุมซึ่งมีค่าต่ำที่สุด
ส่วนปริมาณธาตุโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ในดินที่ใช้ปุ๋ยเคมีสูตร 15-15-15 (รัสเซีย) มีค่าสูงที่สุด
ปริมาณอินทรียวัตถุในดินและค่า pH ของดินมีความแตกต่างกันทางสถิติในกรรมวิธีการใช้ปุ๋ยที่ต่างกัน
โดยกรรมวิธีควบคุมมีอินทรียวัตถุในดินสูงที่สุด การใส่ปุ๋ยเคมีสูตร 16-16-8 ท าให้ได้ผลผลิตน้ำหนัก
แห้งของเมล็ดสูงที่สุด เท่ากับ 1,271.47 กิโลกรัมต่อไร่ รองลงมา ได้แก่ ปุ๋ย 15-15-15 (พรีเมียม) และ
ปุ๋ยสั่งตัด ซึ่งได้ผลผลิต 1,224.53 และ 1,233.07 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ ส่วนกรรมวิธีควบคุม
(Control) ได้น้ำหนักเมล็ดแห้งต่ าที่สุด คือ 682.67 กิโลกรัมต่อไร่ สรุปได้ว่า การใส่ปุ๋ยเคมีสูตร 16-16-
8 อัตรา 50 กิโลกรัมต่อไร่ และแต่งหน้าด้วยปุ๋ยยูเรีย (46-0-0) อัตรา 25 กิโลกรัมต่อไร่ ทำให้ได้ผล
ผลิตของข้าวโพดไร่ที่ปลูกในชุดดินนี้มากที่สุด