วิทยานิพนธ์ (ผ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2534

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ ศึกษาเพื่อวางแนวทางการปรับปรุงภูมิทัศน์เมืองบริเวณเกาะพระนครศรีอยุธยาด้วยวิธีทางผังเมือง โดยจะเริ่มศึกษาภูมิทัศน์ดั้งเดิมของเมือง ที่สวยงามด้วยยอดเจดีย์เสียดฟ้ามากมาย ซึ่งรวบรวมจากบทความทั้งภาษาไทยภาษาต่างประเทศ และจากภาพวาด และสาเหตุการเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์เมืองจากสาเหตุต่างๆ ตั้งแต่การเสียกรุงและหลังจากนั้น มีการเปลี่ยนแปลงการปกครองประเทศในปี พ.ศ. 2475 และนโยบายของผู้บริหารประเทศ เพื่อดึงดูดประชาชนเข้าสู่พื้นที่ อันส่งผลให้มีการเปลี่ยนแปลงต่อสภาพภูมิทัศน์เมืองอย่างมาก จากนั้นศึกษาถึงสารูป (Image) ในปัจจุบันของเมืองว่ายังคงเหลืออะไรไว้ให้เรารักษาบ้าง โดยศึกษาตามแนวเส้นทาง (Path) ที่มีความสำคัญต่อสารูปและภูมิทัศน์ของเมืองประวัติศาสตร์อยุธยาอันได้แก่โบราณสถาน จะได้เส้นทางทั้งสิ้น 13 เส้นทาง เมื่อได้เส้นทางดังกล่าวแล้ว จึงนำมาศึกษาถึงภูมิทัศน์เมืองตามเส้นทางที่กำหนด เพื่อจำแนกลำดับของคุณภาพภูมิทัศน์เมืองได้ดังนี้คือ 1. จุดที่ไม่มีปัญหาทางด้านภูมิทัศน์เมือง มี 17 แห่ง 2. จุดที่ยังไม่มีปัญหาทางด้านภูมิทัศน์เมืองในปัจจุบัน แต่อาจมีปัญหาในอนาคต มี 11 แห่ง 3. จุดที่มีปัญหาทางด้านภูมิทัศน์เมืองขนาดเบา มี 4 แห่ง 4. จุดที่มีปัญหาทางด้านภูมิทัศน์เมืองขนาดหนักมี 8 แห่ง วิทยานิพนธ์นี้ไดเสนอแนวทางการแก้ไขปัญหา และปรับปรุงภูมิทัศน์เมืองด้วยแนวทางผังเมืองแบ่งเป็น 4 ระดับ คือ 1. ระดับจังหวัด เสนอถึงบทบาทและหน้าที่สำคัญของเมือง 2. ระดับเมือง เสนอแนะเปอร์เซ็นต์พื้นที่อาคารคลุมดิน และความสูงของอาคาร 3. ระดับชุมชน โดยเสนอการใช้ที่ดินที่สอดคล้องกับความสูง และพื้นที่อาคารคลุมดิน 4. ระดับบริเวณ การจัดแต่งบริเวณอย่างคร่าวๆ เพื่อเป็นแนวทางสำหรับนักภูมิสถาปัตย์ต่อไป