วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2533

การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาคำกริยาบอกเจตนาสื่อสารในภาษาไทยว่ามีคำกริยาอะไรบ้าง สื่อสารแสดงเจตนาอย่างไร และแต่ละคำมีลักษณะทางความหมายเหมือนหรือต่างกันอย่างไรบ้าง ผลการวิจัยพบว่า คำกริยาบอกเจตนาสื่อสารในภาษาไทยตามขอบเขตที่กำหนดไว้มี 105 คำ ใช้สื่อสารตามเจตนาหลัก 3 เจตนา คือ คำกริยาที่ใช้เมื่อผู้ส่งสารมีเจตนาแจ้งให้ผู้รับสารทราบมี 82 คำ แยกตามเจตนาเฉพาะได้ 22 เจตนา คำกริยาที่ใช้เมื่อผู้ส่งสารมีเจตนาบอกให้ผู้รับสารปฏิบัติมี 14 คำ แยกตามเจตนาเฉพาะได้ 6 เจตนา และคำกริยาที่ใช้เมื่อผู้ส่งสารมีเจตนาถามให้ผู้รับสารตอบมี 9 คำ แยกตามเจตนาเฉพาะได้ 3 เจตนา คำกริยาบอกเจตนาสื่อสารเหล่านี้แสดงลักษณะทางความหมาย 7 ประการ คือ ลักษณะเกี่ยวกับผู้ส่งสาร ลักษณะเกี่ยวกับผู้รับสาร ลักษณะเกี่ยวกับสาร ลักษณะเกี่ยวกับวิธีสื่อสาร ลักษณะเกี่ยวกับฐานะผู้ส่งสารและผู้รับสาร ลักษณะเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างผู้ส่งสารและผู้รับสาร และลักษณะเกี่ยวกับโอกาสที่ใช้ในการสื่อสาร ซึ่งคำกริยาแต่ละคำจะมีลักษณะทางความหมายแตกต่างกันไป