ความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อมที่กล่าวถึงกันนั้นไม่ใช่ปัญหาทางกายภาพที่แยกขาดจาก “คน” หรือ “สังคม” การที่สิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรมมากขึ้นมีผลกระทบต่อความสัมพันธ์ในสังคมโดยเฉพาะการทำให้เกิด “ความขัดแย้ง” เช่นเมื่อโรงงานปลดปล่อยมลพิษออกมาสู่สิ่งแวดล้อม คนที่อยู่อาศัยโดยรอบโรงงานก็จะเจ็บป่วย ชุมชนรอบโรงงานก็จะเกิดความขัดแย้งกับตัวโรงงาน หรือเมื่อรัฐเข้าไปจัดการกับความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อมที่เป็นทรัพยากรส่วนกลาง ย่อมก่อให้เกิดการสูญเสียผลประโยชน์ของผู้ที่ใช้ทรัพยากรเหล่านั้นอยู่เดิมและกลายมาเป็นความขัดแย้งระหว่างรัฐและเอกชน ความขัดแย้งจากกระบวนการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเหล่านี้ โดยทั่วไปแล้วมักดำเนินเข้าไปสู่ “กระบวนการยุติธรรม” คำถามสำคัญคือกระบวนการยุติธรรมของประเทศไทยมีคุณสมบัติหรือรูปแบบซึ่งเอื้ออำนวยให้รัฐ กลุ่มทุน หรือชาวบ้านร้านตลาดผู้ได้รับผลกระทบกันแน่ แบ๊งค์ งามอรุณโชติมุ่งตอบคำถามดังกล่าวโดยดำเนินการสำรวจเอกสารคำพิพากษาจากแหล่งอ้างอิงต่างๆ แล้วนำมาพิจารณาประมวลบทสรุป ติดตามเรื่องราวของความยุติธรรม คำพิพากษา และปัญหาสิ่งแวดล้อมได้ที่นี่

มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ

หนังสือชุดนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการการสำรวจองค์ความรู้เพื่อการปฏิรูปประเทศไทย