วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

ที่มา ยาเคมีบำบัดสูตร gemcitabine-platinum (PG) และสูตร paclitaxel-platinum (PT) เป็นสูตรยามาตรฐานที่นิยมใช้ในการรักษาผู้ป่วยมะเร็งปอดชนิดเซลล์ไม่เล็กระยะท้าย มีการศึกษาพบว่าการแสดงออกของโปรตีน p53 มีผลต่อการตอบสนองต่อยา cisplatin และยา gemcitabine แต่ไม่มีผลต่อยา paclitaxel ผู้วิจัยตั้งสมมติฐานว่า การแสดงออกของโปรตีน p53 อาจจะสามารถทำนายการตอบสนองต่อยาเคมีบำบัดที่ใช้ในการรักษามะเร็งปอดชนิดเซลล์ไม่เล็กระยะท้ายในยาสองสูตรดังกล่าว ผู้ป่วยและวิธีการ ชิ้นเนื้อของผู้ป่วยมะเร็งปอดชนิดเซลล์ไม่เล็กระยะท้ายที่ได้รับยาเคมีบำบัดสูตร PG หรือสูตร PT 63 ชิ้นถูกนำมาย้อมทางอิมมูโน (immunohistochemical method) เพื่อดูการแสดงออกของโปรตีน p53 และนำมาวิเคราะห์ความสัมพันธ์กับการตอบสนองต่อยาเคมีบำบัด ระยะเวลาที่โรคจะลุกลาม และระยะเวลาการรอดชีวิต ผลการวิจัย ในผู้ป่วยที่มีการแสดงออกของโปรตีน p53 มากกว่ปกติมีแนวโน้มว่าผลการรักษาในกลุ่มที่ได้รับยาสูตร PT จะดีกว่า PG โดยมีอัตราการตอบสนองร้อยละ 35.0 เทียบกับร้อยละ 23.27, p=0.29 และระยะเวลาที่โรคจะลุกลาม 161 ± 24.63 วันเทียบกับ 134 ± 36.51 วัน, p=0.10 เมื่อใช้เกณฑ์ที่ร้อยละ 10 พบว่าการแสดงออกของโปรตีน p53 มีผลต่อการตอบสนองต่อยา PT แต่ไม่มีผลต่อยา PG ในขณะที่เมื่อใช้เกณฑ์ที่ร้อยละ 35 พบว่าการแสดงออกของโปรตีน p53 มีผลต่อการตอบสนองต่อยา PG แต่ไม่มีผลต่อยา PT นอกจากนี้ยังพบว่า ผู้ป่วยที่มีการแสดงออกของโปรตีน p53 มากกว่าปกติจะมีระยะเวลาที่จะมีการลุกลามของโรคสั้นกว่าผู้ป่วยที่มีการแสดงออกของโปรตีน p53 ปกติ สรุปผลการวิจัย มีแนวโน้มที่การแสดงออกของโปรตีน p53 จะมีอิทธิพลต่อการตอบสนองต่อยาเคมีบำบัดสูตรมาตรฐานที่ใช้รักษามะเร็งปอดชนิดเซลล์ไม่เล็กระยะท้าย ควรมีการศึกษาเพื่อหาเกณฑ์การย้อมติดสีของโปรตีน p53 ที่เหมาะสมและการศึกษาที่มีจำนวนผู้ป่วยมากขึ้น