วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ระดับความสำนึกรับผิดชอบของครูในผลการเรียนรู้ของนักเรียน 2) วิเคราะห์ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสังกัด ขนาด และตำแหน่งทางวิชาการที่ส่งผลต่อระดับความสำนึกรับผิดชอบของครูในผลการเรียนรู้ของนักเรียน และ 3) วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำนึกรับผิดชอบของครูในผลการเรียนรู้ของนักเรียนและอิทธิพลที่ส่งผลต่อความสำนึกรับผิดชอบของครู การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสมวิธีแบบลำดับเวลา โดยใช้รูปแบบการออกแบบการสำรวจในการพัฒนาเครื่องมือแบบสอบถามในการวิจัยเชิงปริมาณ (exploratory sequential instrument mixed method design) ระยะแรก เป็นการเก็บรวบรวมเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการวิจัย ประกอบด้วยปริญญานิพนธ์ ตำรา และบทความ เพื่อร่างกรอบแนวคิดในการวิจัย และเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์ครูเชิงลึก สังเกตการสอนและการปฏิบัติงานของครู ที่ปฏิบัติการสอนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน (สช.) สังกัดสำนักงานการศึกษากรุงเทพมหานคร (กทม.) และสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) ในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 16 คน เพื่อพัฒนากรอบแนวคิดในการวิจัย ระยะที่สอง เป็นการพัฒนาข้อคำถามในการวิจัยเชิงปริมาณ และเก็บข้อมูลเชิงปริมาณ เพื่อตอบคำถามตามวัตถุประสงค์ของการวิจัย ตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา คือ ครูที่ปฏิบัติการสอนในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 46 โรงเรียน จำนวน 400 คน เครื่องมือที่ใช้ในการ วิจัย คือ แบบสอบถามมีค่าสัมประสิทธิ์ความเที่ยงระหว่าง .68 ถึง .91 ความตรงเชิงโครงสร้างมีค่าอยู่ระหว่าง .51 ถึง .73 และมีความตรงเชิงเนื้อหามีค่าอยู่ระหว่าง .60 ถึง 1.00 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์สถิติบรรยาย และวิเคราะห์หาความถดถอยแบบกำหนดลำดับขั้น (hierarchical regression analysis) โดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ ผลการวิจัยที่สำคัญสรุปได้ดังนี้ 1) ระดับความสำนึกรับผิดชอบของครูในผลการเรียนรู้ของนักเรียนอยู่ในระดับมากที่สุด 2) ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสังกัดของโรงเรียนกับขนาดของโรงเรียนที่ส่งผลต่อระดับความสำนึกรับผิดชอบของครู พบว่าครูที่อยู่ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานการศึกษากรุงเทพมหานคร (กทม.) และครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) ในโรงเรียนขนาดกลางและขนาดใหญ่มีระดับความสำนึกรับผิดชอบใกล้เคียงกัน โดยที่โรงเรียนสังกัดสำนักงานการศึกษากรุงเทพมหานคร (กทม.) ครูในโรงเรียนขนาดกลางและขนาดใหญ่มีระดับความสำนึกรับผิดชอบสูงกว่าครูในโรงเรียนขนาดเล็ก ส่วนโรงเรียนที่สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ครูในโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษและขนาดใหญ่มีระดับความสำนึกรับผิดชอบใกล้เคียงกัน และมีระดับความสำนึกรับผิดชอบสูงกว่าครูในโรงเรียนขนาดเล็กและขนาดกลาง ส่วนครูในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน (สช.) ครูในโรงเรียนขนาดกลางมีระดับความสำนึกรับผิดชอบสูงกว่าครูในโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ ขนาดเล็ก และขนาดใหญ่ตามลำดับ และปฏิสัมพันธ์ระหว่างขนาดของโรงเรียนกับตำแหน่งทางวิชาการที่ส่งผลต่อระดับความสำนึกรับผิดชอบของครู พบว่าครูที่ไม่มีตำแหน่งทางวิชาการในโรงเรียนขนาดเล็กและโรงเรียนขนาดกลางมีความสำนึกรับผิดชอบมากกว่าครูที่มีตำแหน่งทางวิชาการ ในขณะที่ครูที่มีตำแหน่งทางวิชาการในโรงเรียนขนาดใหญ่จะมีความสำนึกรับผิดชอบสูงกว่าครูที่ไม่มีตำแหน่งทางวิชาการ ส่วนโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษไม่มีความแตกต่างกันระหว่างครูที่มีตำแหน่งทางวิชาการกับครูที่ไม่มีตำแหน่งทางวิชาการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3) อิทธิพลของปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำนึกรับผิดชอบของครูในผลการเรียนรู้ของนักเรียน ประกอบด้วย 2 ปัจจัย ได้แก่ ปัจจัยภายในส่งผลต่อความสำนึกรับผิดชอบของครู ร้อยละ 50.00 และปัจจัยภายนอกส่งผลต่อความสำนึกรับผิดชอบของครู ร้อยละ 26.00 และร่วมกันทำนายความสำนึกรับผิดชอบของครูในผลการเรียนรู้ของนักเรียนได้ร้อยละ 76.00