วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

การศึกษาเรื่อง ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของตลาดเก่าในฐานะแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม กรณีศึกษาตลาดบ้านใหม่และตลาดคลองสวน 100 ปี จ.ฉะเชิงเทรา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของตลาดเก่าในฐานะแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมในมุมมองของผู้ที่เกี่ยวข้องหรือผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เป็นเจ้าของทรัพยากร (Resource-based) หรือผู้บริหารจัดการพื้นที่แหล่งท่องเที่ยวและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เป็นนักท่องเที่ยว วิธีการวิจัยอาศัยระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) และวิธีวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) ด้วยเครื่องมือต่าง ๆ คือ การสัมภาษณ์ การสังเกตการณ์ การพูดคุยอย่างไม่เป็นทางการ การสำรวจโดยใช้แบบสอบถาม และการใช้ข้อมูลจากการค้นคว้าเอกสารต่างๆ ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของตลาดเก่าในฐานะแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม กรณีศึกษาตลาดบ้านใหม่และตลาดคลองสวน 100 ปี จ.ฉะเชิงเทราที่ผู้เกี่ยวข้องหรือผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เป็นเจ้าของทรัพยากร (Resource-based) หรือผู้บริหารจัดการพื้นที่แหล่งท่องเที่ยวมีความคิดเห็นว่าปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของตลาดเก่าในฐานะแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมคือ 1) การมีส่วนร่วมและความร่วมมือของชุมชน 2) คุณค่าทางวัฒนธรรมในด้านต่างๆที่สื่อถึงความเป็นเอกลักษณ์ และ 3) ความสามารถในการเข้าถึงแหล่งท่องเที่ยวที่มีประสิทธิภาพ ตามลำดับ และเมื่อได้ทดสอบกับนักท่องเที่ยวพบว่าปัจจัยทั้ง 3 ด้านได้รับการยืนยันจากนักท่องเที่ยวว่าเป็นปัจจัยที่สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจนโดยเฉพาะการมีส่วนร่วมและความร่วมมือของชุมชนและความสามารถในการเข้าถึงแหล่งท่องเที่ยวที่มีประสิทธิภาพเห็นได้ในระดับที่ชัดเจนมากที่สุด ส่วนปัจจัยด้านคุณค่าทางวัฒนธรรมในด้านต่างๆสามารถมองเห็นได้ในระดับมาก จากการศึกษาวิจัยมีข้อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาตลาดเก่าให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมได้แก่ 1) การศึกษาเปรียบเทียบกับตลาดเก่าที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมในภูมิภาคต่างๆประกอบกัน เพื่อค้นหาลักษณะร่วมที่สามารถนำมาพัฒนาเป็นองค์ความรู้ด้านการจัดการทางวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวในการพัฒนาตลาดเก่าที่ยังไม่เป็นแหล่งท่องเที่ยวหรือให้สามารถเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ยั่งยืนได้ 2) การส่งเสริมการท่องเที่ยวทางเลือกแก่นักท่องเที่ยวให้มีกิจกรรมการท่องเที่ยวที่มากขึ้น โดยออกแบบกิจกรรมที่สื่อด้านวัฒนธรรมและจุดเด่นของตลาดให้เด่นชัดเพื่อสร้างเอกลักษณ์ของตลาดให้ดึงดูดการท่องเที่ยว การดำเนินการดังกล่าวจะสามารถนำไปสู่การพัฒนาทรัพยากรในท้องถิ่น และสามารถพัฒนาชุมชนควบคู่ไปด้วย