วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

ที่มา: ผู้ป่วยที่มีภาวะไตวายเฉียบพลันและได้รับการบำบัดทดแทนไตอย่างต่อเนื่องมีอัตราแคแทบอลิซึมที่สูง เนื่องจากมีการหลั่งสารไซโตไคน์และแคแทบอลิกฮอร์โมนต่างๆ ออกมาเป็นจำนวนมาก ดังนั้นการให้สารอาหารโดยเฉพาะอย่างยิ่งโปรตีนที่ไม่เพียงพออาจทำให้เกิดภาวะขาดสารอาหาร ซึ่งนำไปสู่การเพิ่มความเจ็บป่วย ระยะเวลาในการอยู่รักษาในโรงพยาบาล อัตราการเสียชีวิต รวมถึงอาจจะทำให้การฟื้นตัวของการทำงานของไตช้าลง พบว่าการศึกษาเรื่องความต้องการของโปรตีนในผู้ป่วยดังกล่าวยังมีอยู่จำกัด วิธีการศึกษา: การศึกษาแบบสังเกตเชิงวิเคราะห์ไปข้างหน้าในผู้ป่วยที่มีภาวะไตวายเฉียบพลันซึ่งได้รับการบำบัดทดแทนไตอย่างต่อเนื่องในหอผู้ป่วยวิกฤติอายุรกรรมและศัลยกรรมของโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ จำนวน 70 ราย ระหว่างเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2555 ถึง พฤศจิกายน พ.ศ. 2556 โดยวัดระดับยูเรียในเลือด น้ำยาฟอกเลือด และปัสสาวะเพื่อนำไปคำนวณหาอัตราการสลายตัวของโปรตีน รวมทั้งวัดระดับอัลบูมิน, C-reactive protein (CRP), copper, selenium และ zinc ในเลือด โดยเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มผู้ป่วยที่รอดชีวิตและเสียชีวิต ผลการศึกษา: ค่าเฉลี่ยของอัตราการสลายตัวของโปรตีนในผู้ร่วมวิจัยมีค่า 2.1 + 0.7 กรัม/กก./วัน อัตราการรอดชีวิตในวันที่ 28 หลังจากเริ่มได้รับการบำบัดทดแทนไต คิดเป็นร้อยละ 38.6 ผู้ป่วยร้อยละ 21.4 มีการฟื้นตัวของการทำงานของไต ผู้ป่วยที่รอดชีวิตได้รับโปรตีนโดยเฉลี่ยต่อวันปริมาณมากกว่า (0.8 + 0.2 vs. 0.5 + 0.3 กรัม/กก./วัน, p <0.001) และมีระดับซีรั่มอัลบูมินสูงกว่าผู้ป่วยที่เสียชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (3.2 + 0.5 กรัม/ดล. vs. 2.9 + 0.5 กรัม/ดล., p = 0.03) ผู้ป่วยที่มีการฟื้นตัวของการทำงานของไตมีระดับซีรั่มอัลบูมินสูงกว่าผู้ป่วยที่ไม่มีการฟื้นตัวของการทำงานของไตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (3.3 + 2.9 กรัม/ดล. vs. 2.9 + 0.4 กรัม/ดล., p = 0.01) แต่เมื่อใช้สถิติการวิเคราะห์พหุตัวแปรพบว่าปริมาณโปรตีนที่ผู้ป่วยได้รับเป็นปัจจัยทางด้านโภชนาการเพียงปัจจัยเดียวที่มีผลต่ออัตราการรอดชีวิต (p = 0.024; odds ratio, 395.78; 95% confidence interval, 2.20, 71278.13) โดยเมื่อพิจารณาร่วมกับซีรั่มอัลบูมิน, สมดุลของไนโตรเจน, nPCR และ C-Reactive Protein จะมีอำนาจในการทำนายโอกาสในการรอดชีวิตโดยมีค่าพื้นที่ใต้โค้ง ROC เท่ากับ 0.78 ในขณะที่การใช้ซีรั่มอัลบูมินร่วมกับตัวชี้วัดทางด้านโภชนาการอื่นๆ จะมีอำนาจในการทำนายโอกาสในการฟื้นตัวของการทำงานของไตโดยมีค่าพื้นที่ใต้โค้ง ROC เท่ากับ 0.77 สรุป: ผู้ป่วยวิกฤติที่มีภาวะไตวายเฉียบพลันและได้รับการบำบัดทดแทนไตอย่างต่อเนื่องมีอัตราแคแทบอลิซึมที่สูงมากซึ่งแสดงให้เห็นโดยอัตราการสลายตัวของโปรตีนในการศึกษานี้ที่สูงกว่าในอดีต ปริมาณโปรตีนที่ผู้ป่วยได้รับเป็นปัจจัยทางโภชนาการซึ่งช่วยทำนายโอกาสในการรอดชีวิตได้