วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555

จากการศึกษาวรรณกรรมพบว่า นอกจากแสงสว่างจะทำให้มองเห็นชัดเจนสำหรับกิจกรรมต่างๆแล้ว แสงสว่างยังส่งผลต่ออารมณ์และประสิทธิภาพการทำงานด้วย เป็นเหตุให้มีการศึกษาการออกแบบแสงสว่างเพื่อตอบสนองต่อความพึงพอใจของมนุษย์ ทั้งในด้านที่เกี่ยวข้องกับปัจจัยแสงสว่าง ตัวอย่างเช่น กราฟความน่าสบายในแสงสว่างของ Kruithof (1941) ที่กำหนดช่วงของ ระดับความส่องสว่างและอุณหภูมิสีของแสง ที่ทำให้ผู้ใช้รู้สึกสบายตา แต่ไม่ได้คำนึงถึงช่วงอายุของผู้ทำกิจกรรม และปัจจัยด้านมนุษย์ เช่น การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพด้านการมองเห็น ซึ่งอาจส่งผลต่อความพึงพอใจในแสงที่แตกต่างกัน งานวิจัยฉบับนี้เป็นการศึกษา อิทธิพลของ อายุ และเพศ ที่มีผลต่อความพึงพอใจ ในระดับความส่องสว่างและอุณหภูมิสีของแสงสำหรับกิจกรรมในชีวิตประจำวัน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่ส่งผลต่อความพึงพอใจ และเสนอแนะแนวทางการส่องสว่าง โดยทำการศึกษาระดับความพึงพอใจในแสง จากกลุ่มตัวอย่างในช่วงวัยหนุ่มสาวและวัยสูงอายุ เพศหญิงและเพศชาย ช่วงอายุละ 30 คน โดยทดสอบในห้องจำลอง มาตราส่วน 1:10 (กว้าง 42 ซม. x ยาว 42 ซม. x สูง 24 ซม.) ที่ระดับความส่องสว่าง 800lux (สูง) 200lux (กลาง) และ 50lux (ต่ำ) กำหนดอุณหภูมิสีของแสง 3000K (warm white) 4200K (cool white) และ 6500K (daylight) สำหรับกิจกรรมการพักผ่อนนอนหลับ กิจกรรมการอ่านหนังสือ และกิจกรรมการทำอาหาร ผลการศึกษาพบว่า 1.) อายุและเพศมีอิทธิพลต่อความพึงพอใจในระดับความส่องสว่าง แต่ความสัมพันธ์ระหว่างอายุและเพศ ไม่มีอิทธิพลต่อความพึงพอใจในระดับความส่องสว่าง 2.) อายุและเพศ และความสัมพันธ์ระหว่างอายุและเพศ ไม่มีอิทธิพลต่อความพึงพอใจในอุณหภูมิสีของแสง 3.) อายุและเพศ และความสัมพันธ์ระหว่างอายุและเพศ ไม่มีอิทธิพลต่อความพึงพอใจในระดับความส่องสว่างและอุณหภูมิสีของแสง แม้ว่าความพึงพอใจของความสัมพันธ์ระหว่างทุกปัจจัยที่ศึกษาไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่เมื่อวิเคราะห์จากค่าเฉลี่ยความพึงพอใจ และนำมาเปรียบเทียบกับเกณฑ์การส่องสว่าง พบว่ากลุ่มตัวอย่างมีความพึงพอใจสูงสุดในแต่ละกิจกรรมแตกต่างจากเกณฑ์การส่องสว่างที่กำหนดไว้ โดยมีเพียงกิจกรรมการพักผ่อนนอนหลับที่กลุ่มตัวอย่างมีความพึงพอใจสูงสุดตรงกับเกณฑ์การส่องสว่าง และจากการวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัยมีความเห็นว่ากราฟของ Kruithof (1941) ไม่สามารถตอบสนองต่อความพึงพอใจของแสงในทุกกิจกรรม แต่สามารถตอบสนองต่อความพึงพอใจของแสงได้เฉพาะในกิจกรรมที่ต้องการแสงมากเท่านั้น