วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555

การเรียกร้องสิทธิในงานก่อสร้างส่งผลกระทบโดยตรงต่อมูลค่างานก่อสร้าง ระยะเวลาก่อสร้าง ตลอดจนคุณภาพของงานก่อสร้าง ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องจึงควรให้ความสำคัญในการเรียกร้องสิทธิ โดยเฉพาะผู้รับจ้างก่อสร้างที่ต้องดำเนินงานก่อสร้าง แก้ไข เปลี่ยนแปลงงาน เพื่อให้งานก่อสร้างสามารถดำเนินไปได้โดยราบรื่นและประสบความสำเร็จ ซึ่งการที่ผู้รับจ้างก่อสร้างจะสามารถเรียกร้องสิทธิสำเร็จนั้นขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการ และปัจจัยหนึ่งที่มีความสำคัญและส่งผลต่อการเรียกร้องสิทธิของผู้รับจ้างก่อสร้าง คือ การจัดการเอกสารประกอบการเรียกร้องสิทธิอย่างมีประสิทธิภาพ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อระบุเอกสารที่จำเป็นในการใช้ประกอบการเรียกร้องสิทธิสำหรับผู้รับจ้างก่อสร้าง รวมถึงวิเคราะห์รายละเอียดในเอกสารเหล่านั้น การวิจัยอาศัยการวิเคราะห์เอกสารงงานวิจัยและการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 11 ท่าน จาก 9 หน่วยงานที่มีประสบการณ์ในการเรียกร้องสิทธิ โดยมีขั้นตอนการศึกษาประกอบด้วย การทบทวนเอกสารงานวิจัยในอดีตที่เกี่ยวข้องและการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญในการเรียกร้องสิทธิ ผู้วิจัยสามารถระบุสาเหตุการเรียกร้องสิทธิได้ 34 สาเหตุ ซึ่งจำแนกออกเป็น 8 กลุ่ม จากนั้นวิเคราะห์ระดับความสำคัญของสาเหตุการเรียกร้องสิทธิ พบว่ามีระดับความสำคัญของสาเหตุการเรียกร้องสิทธิมาก ปานกลาง และน้อย จำนวน 10 สาเหตุ 17 สาเหตุ และ 7 สาเหตุตามลำดับ เพื่อช่วยให้ผู้รับจ้างก่อสร้างทราบถึงสาเหตุการเรียกร้องสิทธิที่ต้องให้ความสำคัญ ซึ่งบางสาเหตุเกิดจากการที่ผู้รับจ้างก่อสร้างขาดเอกสาร หรือหลักฐานยืนยันที่บ่งชี้ว่าผู้รับจ้างก่อสร้างได้ดำเนินงานก่อสร้างจริง ตลอดจนขาดเอกสารในการพิจารณามูลค่างานที่เปลี่ยนแปลง ส่งผลให้ไม่สามารถเรียกร้องสิทธิสำเร็จ ขั้นตอนสุดท้ายของงานวิจัย คือ การวิเคราะห์เอกสารประกอบการเรียกร้องสิทธิตามแต่ละสาเหตุ และขั้นตอนในการเรียกร้องสิทธิ เพื่อช่วยให้ผู้รับจ้างก่อสร้างรับทราบถึงเอกสารที่มีความสำคัญในการใช้ประกอบการเรียกร้องสิทธิในแต่ละสาเหตุ ตลอดจนรายละเอียดในเอกสารเหล่านั้น ผลการวิจัยนี้ผู้รับจ้างก่อสร้างสามารถนำไปประยุกต์เป็นแนวทางในการประเมินการเรียกร้องสิทธิ ตลอดจนเป็นแนวทางในการจัดเตรียมเอกสารประกอบการเรียกร้องสิทธิ อันจะส่งผลให้เกิดการพัฒนาระบบการจัดการเอกสารประกอบการเรียกร้องสิทธิในองค์รวมต่อไป