วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

พัฒนาโปรแกรมการดำเนินงานตามทฤษฎีการสร้างความรู้ในองค์กร และแนวคิดการเรียนรู้จากการปฏิบัติเพื่อพัฒนาองค์กรแห่งการเรียนรู้ และประเมินประสิทธิผลของโปรแกรมโดยใช้กรณีศึกษา วิทยาลัยพยาบาลกองทัพบก กลุ่มเป้าหมายในการทดลองมีจำนวน 42 คน แบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มหัวหน้าภาคและคณาจารย์ จำนวน 17 คน และกลุ่มบุคลากรสนับสนุน จำนวน 25 คน การดำเนินการวิจัยมี 4 ขั้นตอน คือ ขั้นเตรียมการ ขั้นพัฒนาโปรแกรม ขั้นการทดลองใช้โปรแกรม และขั้นการประเมินประสิทธิภาพของโปรแกรม การเก็บรวบรวมข้อมูลใช้วิธีการสังเกตอย่างมีส่วนร่วม การสัมภาษณ์เชิงลึก แบบสะท้อนความคิด แบบประเมินผลงาน และแบบประเมินประสิทธิผลของโปรแกรม ผลการวิจัยพบว่า โปรแกรมที่พัฒนาขึ้นมีขั้นตอนการปฏิบัติ 9 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 การสร้างกลุ่มชุมชนแนวปฏิบัติและการเตรียมความพร้อม ขั้นตอนที่ 2 การวิเคราะห์งานและระบุงานตามหน้าที่ ขั้นตอนที่ 3 การวิเคราะห์และนำเสนอปัญหาในการทำงาน การกำหนดความเร่งด่วนและเป้าหมายในการแก้ปัญหา ขั้นตอนที่ 4 การเล่าเรื่องเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ขั้นที่ 5 การสรุปแนวทางการแก้ปัญหาหรือแนวทางการปฏิบัติใหม่โดยจัดทำเป็นเอกสาร ขั้นตอนที่ 6 การหาความรู้เพิ่มเติมเพื่อพัฒนาแนวทางการปฏิบัติใหม่ ขั้นตอนที่ 7 การนำแนวทางการปฏิบัติใหม่ไปทดลองใช้ ขั้นตอนที่ 8 การสรุปข้อความรู้ที่ได้จากการปฏิบัติ ขั้นตอนที่ 9 การนำแนวทางปฏิบัติใหม่หรือความรู้ใหม่ไปเผยแพร่ในองค์กร จากการประเมินประสิทธิภาพของโปรแกรมตามตัวชี้วัดด้านลักษณะการเป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้ 5 ข้อ พบว่า ตัวชี้วัดที่มีค่าอยู่ในระดับดี 2 ตัวชี้วัด เหมือนกันทั้ง 2 กลุ่มเป้าหมาย คือ ด้านการมีวิธีคิดอย่างเป็นระบบและด้านความพึงพอใจในการเรียนรู้ร่วมกัน ส่วนตัวชี้วัดด้านมีการถ่ายทอดความรู้ฝังลึกระหว่างกันเพื่อสร้างแนวทางปฏิบัติงานใหม่หรือความรู้ใหม่ กลุ่มเป้าหมายหัวหน้าภาควิชาและคณาจารย์มีผลการประเมินอยู่ในระดับดีมาก ขณะที่กลุ่มเป้าหมายบุคลากรบุคลากร สนับสนุนมีผลการประเมินอยู่ในระดับดี ตัวชี้วัดด้านการค้นคว้าหาความรู้เพิ่มเติมอยู่เสมอ กลุ่มเป้าหมายหัวหน้าภาควิชาและคณาจารย์มีผลการประเมินอยู่ในระดับดีมาก และกลุ่มเป้าหมายบุคลากรสนับสนุนมีผลการประเมินอยู่ในระดับปานกลาง สำหรับตัวชี้วัดด้านการร่วมกันหาแนวทางพัฒนางาน กลุ่มเป้าหมายหัวหน้าภาควิชาและคณาจารย์มีผลการประเมินอยู่ในระดับดีมาก และกลุ่มเป้าหมายบุคลากรสนับสนุนมีผลการประเมินอยู่ในระดับปานกลาง สำหรับตัวชี้วัดด้านลักษณะการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ 10 ข้อ พบว่าวิทยาลัยพยาบาลกองทัพบกมีลักษณะเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ในระดับดีมากใน 4 ตัวชี้วัดคือ ด้านการมีผลงานการสร้างความรู้เกิดขึ้นในวิทยาลัยพยาบาลกองทัพบก ด้านผลงานการสร้างความรู้เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาและตรงตามความต้องการของ วิทยาลัยพยาบาลกองทัพบก ด้านผู้บริหาร มีส่วนร่วมในกิจกรรมสร้างความรู้และด้านมีกิจกรรมเผยแพร่ความรู้ในวิทยาลัยพยาบาลกองทัพบก ส่วนตัวชี้วัดที่อยู่ในระดับดีมี 6 ตัวชี้วัด คือด้านการมีระบบและกลไก การสร้างความรู้ในวิทยาลัยพยาบาลกองทัพบก ด้านมีการสร้างความรู้ตามกระบวนการที่มีแนวคิดทฤษฎีสนับสนุน ด้านมีกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันผ่านการปฏิบัติ ด้านการกำหนดวิสัยทัศน์ร่วม ด้านการมอบอำนาจในการปฏิบัติงานให้แก่กลุ่มเป้าหมาย และด้านการส่งเสริมบรรยากาศการเรียนรู้ร่วมกันในวิทยาลัยกองทัพบก