วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)-- จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 2 ประการคือ 1. เพื่อทราบว่าการวางนโยบาย การบริหารจัดการ การผลิตรายการและการสร้างการมีส่วนร่วมของวิทยุทั้งสองแห่งว่าเป็นเช่นใดบ้าง 2. เพื่อทราบว่าเนื้อหารายการที่ผลิตออกมานั้นสอดคล้องกับนโยบายของวิทยุทั้งสองแห่งหรือไม่ โดยระเบียบวิธีวิจัยใช้การสัมภาษณ์เจาะลึกและใช้การฟังรายการวิทยุเพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลด้านเนื้อหารายการ ผลการวิจัยพบว่าวิทยุทั้งสองแห่งเป็นวิทยุสถาบันที่ต้องใช้รูปแบบของวิทยุชุมชนเนื่องด้วยข้อจำกัดทางด้านกฎหมาย วิทยุกระจายเสียง มมร.ล้านนา วัดเจดีย์หลวงก่อตั้งขึ้นโดยมหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย วิทยาเขตล้านนา โดยมีนโยบายคือมุ่งการเป็นวิทยุเพื่อการศึกษาเป็นหลัก รองลงมาคือเผยแผ่ธรรมะและให้ความบันเทิงแก่ประชาชน คณะบริหารเป็นบุคลากรจากมหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัยเองทั้งสิ้นใช้ระบบราชการในการบริหารงาน งบประมาณได้จากเงินงบประมาณแผ่นดิน การผลิตรายการใช้การว่าจ้างนักจัดรายการจากภายนอกมาดำเนินรายการ แต่เมื่อถูกตัดงบประมาณจึงเหลือเพียงเปิดเพลงรักษาคลื่นความถี่ไว้เท่านั้น ส่วนเนื้อหารายการเป็นรายการบันเทิงตลอดช่วงระยะการออกอากาศ การสร้างการมีส่วนร่วมมีน้อย ประชาชนมีส่วนร่วมเพียงในระดับการเป็นผู้ฟังเท่านั้น เนื้อหารายการได้สะท้อนให้เห็นว่าวิทยุแห่งนี้มิได้ดำเนินนโยบายในการเป็นวิทยุเพื่อการศึกษาตามประสงค์ เนื่องด้วยขาดแคลนงบประมาณและผู้ชำนาญเฉพาะด้าน จึงมุ่งเป็นรายการบันเทิงแทน วิทยุพระพุทธศาสนาจังหวัดเชียงใหม่ วัดอินทขิลก่อตั้งขึ้นโดยคณะสงฆ์จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีนโยบายเป็นวิทยุที่เผยแผ่พระพุทธศาสนาตลอด 24 ชั่วโมงรวมถึงเผยแพร่ข่าวสารของคณะสงฆ์จังหวัดเชียงใหม่ด้วย มีคณะบริหารสองชุด คือคณะกรรมการฝ่ายบริหารดูแลด้านการกำหนดนโยบาย และคณะกรรมการฝ่ายดำเนินกิจกรรมดูแลด้านการออกอากาศ ได้รับงบประมาณสนับสนุนจากมูลนิธิพระบรมธาตุดอยสุเทพ การผลิตรายการมีลักษณะดำเนินรายการสด การใช้เทปธรรมะและการถ่ายทอดสดนอกสถานที่ โดยไม่มีการว่าจ้างนัดจัดรายการแต่อย่างใด ทางด้านเนื้อหารายการเกือบทั้งหมดนำเสนอธรรมะในประเด็นต่าง ๆ และเปิดโอกาสให้ประชาชนสามารถเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดรายการได้แต่ยังไม่มากนัก ส่วนใหญ่จึงเป็นเพียงการรับฟัง เนื้อหารายการสะท้อนให้เห็นถึงความชัดเจนในภาคปฏิบัติที่เป็นไปตามนโยบายที่วางไว้ รวมถึงมีการฝึกหัดพระสงฆ์และสามเณรให้มีทักษะการผลิตรายการวิทยุ