ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การศึกษาและวิเคราะห์สถานภาพและความต้องการในงานวิจัยและพัฒนา เกี่ยวกับการขยายและปรับปรุงพันธุ์พืชพื้นเมืองสกุล Dioscorea โดยวิธีการเลี้ยงเนื้อเยื่อในประเทศไทย

หน่วยงาน สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การศึกษาและวิเคราะห์สถานภาพและความต้องการในงานวิจัยและพัฒนา เกี่ยวกับการขยายและปรับปรุงพันธุ์พืชพื้นเมืองสกุล Dioscorea โดยวิธีการเลี้ยงเนื้อเยื่อในประเทศไทย
นักวิจัย : ศิริพร นิตยางกูร
คำค้น : Biological sciences , Cassava , Dioscorea , Plant biotechnology and related agricultural science , Plant breeding , Plant tissue culture , การปรับปรุงพันธุ์ , การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช , มัน , ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ , สาขาเกษตรศาสตร์และชีววิทยา
หน่วยงาน : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2528
อ้างอิง : http://www.nstda.or.th/thairesearch/node/23995
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

มันในสกุล Dioscorea มีคุณค่าสูง เนื่องจากมีสายพันธุ์ที่เป็นพืชสมุนไพรและมีสายพันธุ์ที่ใช้เป็นอาหารหลักที่ให้กำลังงานในท้องถิ่นกันดารซึ่งฝนแล้งติตต่อกันเป็นเวลานาน จนพืชที่เป็นอาหารหลักชนิดอื่นไม่ให้ผลผลิตพอบริโภค ในด้านสายพันธุ์ที่เป็นสมุนไพรยังไม่สายพันธุ์ใดในประเทศไทยที่สะสมไดออสจินิน (สารตั้งต้นในการผลิตยาสเตียรอยด์ที่สำคัญ เช่น ยาคุมกำเนิด) ในปริมาณสูงพอคุ้มทุนในการส่งเสริมให้ผลิตเชิงอุตสาหกรรม อย่างไรก็ดีประเทศอินเดียได้สั่งสายพันธุ์ที่มีตัวยาสูงเข้าประเทศ และขยายพันธุ์สมุนไพรที่คัดแล้วนี้ ด้วยวิธีเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อเพื่อส่งเสิรมให้ประชาชนปลูกป้อนโรงงานผลิตยาในประเทศ โครงการเช่นนี้สามารถลดการขาดดุลย์การค้าระหว่างประเทศเป็นอย่างดี เนื่องจากยาที่ผลิตแล้วมีราคาสูงกว่าสมุนไพรดิบหลายเท่า ในประเทศที่พัฒนาแล้ว เช่น เยอรมันและอิสราเอล ซึ่งเป็นประเทศที่ผลิตยาสำเร็จรูปเป็นสินค้าออกที่สำคัญ มีโครงการเพาะเลี้ยงเซลสมุนไพร เพื่อกระตุ้นให้สร้างตัวยาในหลอดทดลองเต็มตามศักยภาพของสายพันธุ์ในเวลาอันสั้น (ต่ำกว่าหนึ่งเดือน) โดยไม่ต้องรอฤดูกาลสะสมตัวยาธรรมชาติซึ่งกินเวลาถึงหนึ่งปี โครงการดังกล่าวกำลังได้รับความสนใจและมีรายงานว่าประสบผลสำเร็จบางขั้นตอนแล้ว โครงการกระตุ้นให้สร้างตัวยาในหลอดทดลองตลอดจนโครงการคัดสายพันธุ์ที่สะสมตัวยาสูงในระดับเซลล์เป็นโครงการที่จะช่วยลดต้นทุนการผลิตยาได้เป็นอย่างดี เป็นโครงการที่น่าจะคุ้มทุนในระยะยาว เป็นงานวิจัยพื้นฐานที่จะขาดเสียมิได้ในโครงการผลิตยาเชิงอุตสาหกรรมของประเทศ

ทางด้านสายพันธุ์ที่เป็นอาหารหลักให้กำลังงานในท้องถิ่นทุรกันดารนั้น กำลังมีปัญาหาทางด้านเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์สุ. เนื่องจากในสภาวะปรกติแป้งมันจากพืชสกุลนี้ทำเงินสู้แป้งมันจากพืชเศรษฐกิจอื่นๆ เช่น มันสำปะหลังและข้าวโพดไม่ได้ พืชสกุลนี้จึงไม่ได้รับความสนใจทางด้านอนุรักษ์ขยายและปรับปรุงพันธุ์ตามสมควร แต่เมื่อประสบสภาวะแร้นแค้นก็จะเสาะหาพืชป่าสกุลนี้มาบริโภคโดยไม่สนใจปลูกทดแทน เป็นที่น่ายินดีว่าหน่วยงานระดับประเทศได้เริ่มเห็นปัญหาของการสูญเสียสายพันธุ์พืชที่มีคุณค่าสูงนี้ และสนับสนุนให้มีการสำรวจพันธุ์ป่า เพื่องานอนุรักษ์สายพันธุ์ พร้อมทั้งสนับสนุนให้ใช้วิธีเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อเพื่อส่งเสริมการปลูกทดแทน เป็นการอนุรักษ์สายพันธุ์ไว้ มหาวิทยาลัยมหิดลได้เห็นความสำคัญของการอนุรักษ์พืชสกุลนี้ที่ทนต่อสภาวะแห้งแล้ว และให้การสนับสนุนงานวิจัยด้านการอนุรักษ์และขยายพันธุ์พืชที่มีคุณค่าสูงก่อนที่จะสายเกินแก้ ขณะนี้มีโครงการใช้วิธีเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อเพื่ออนุรักษ์ขยายาและปรับปรุง Dioscorea พันธุ์ป่าของที่ราบสูงจังหวัดแม่ฮ่องสอน เพื่อส่งเสริมให้ชุมชนชาวไทยภูเขาในท้องถิ่นนั้นปลูก เป็นอาหารเสริมให้กำลังงาน มันป่าสกุลนี้ทนแล้งได้ดีให้ผลผลิตสูง และไม่ต้องการแรงงานในการดูแลรักษาเลย โครงการเพิ่มผลผลิตโดยไม่ต้องการแรงงานเพิ่มจะเป็นโครงการที่ชุมชนยอมรับในทันที สามารถดำเนินการได้เอง และมีผลลดปัญหาทุพโภชนาการ และยกระดับสาธารณสุขมูลฐานได้ในระยะสั้น เมื่อความช่วยเหลือจากส่วนกลางสิ้นสุด ชุมชนก็ยังสามารถดำเนินโครงการระยะยาวได้ต่อเนื่องโดยไม่มีผลกระทบ เช่น โครงการช่วยเหลือแบบอื่น และถ้าสาเหตุของการค้าฝิ่นของชาวไทยภูเขาคือ การดิ้นรนเพื่อการอยู่รอด โครงการนี้จะมีผลสนับสนุนโครงการป้องกันยาเสพติดของประเศ ซึ่งรัฐบาลต้องเสียเงินเพื่อการปราบปรามเป็นจำนวนสูงมากทุกปี ในขณะนี้ประเทศกำลังประสบปัญหาขาดดุลย์การค้า เชื่อว่าผู้พิจารณาแผนงานวิจัยจะเห็นความสำคัญที่เท่าเทียมกันของโครงการซึ่งมีผลลดรายจ่ายของประเทศควบคู่ไปกับงานวิจัยที่มีผลเพิ่มรายได้ของประเทศด้วย

บรรณานุกรม :
ศิริพร นิตยางกูร . (2528). การศึกษาและวิเคราะห์สถานภาพและความต้องการในงานวิจัยและพัฒนา เกี่ยวกับการขยายและปรับปรุงพันธุ์พืชพื้นเมืองสกุล Dioscorea โดยวิธีการเลี้ยงเนื้อเยื่อในประเทศไทย.
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
ศิริพร นิตยางกูร . 2528. "การศึกษาและวิเคราะห์สถานภาพและความต้องการในงานวิจัยและพัฒนา เกี่ยวกับการขยายและปรับปรุงพันธุ์พืชพื้นเมืองสกุล Dioscorea โดยวิธีการเลี้ยงเนื้อเยื่อในประเทศไทย".
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
ศิริพร นิตยางกูร . "การศึกษาและวิเคราะห์สถานภาพและความต้องการในงานวิจัยและพัฒนา เกี่ยวกับการขยายและปรับปรุงพันธุ์พืชพื้นเมืองสกุล Dioscorea โดยวิธีการเลี้ยงเนื้อเยื่อในประเทศไทย."
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ, 2528. Print.
ศิริพร นิตยางกูร . การศึกษาและวิเคราะห์สถานภาพและความต้องการในงานวิจัยและพัฒนา เกี่ยวกับการขยายและปรับปรุงพันธุ์พืชพื้นเมืองสกุล Dioscorea โดยวิธีการเลี้ยงเนื้อเยื่อในประเทศไทย. ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ; 2528.