วิทยานิพนธ์ (ร.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2539

ศึกษาเปรียบเทียบบทบาททางการเมืองของจอมพล ป. พิบูลสงคราม กับความคิดทางการเมืองของมาคิอาเวลลี ในประเด็นของการขึ้นสู่อำนาจ, การรักษาอำนาจ และการสูญเสียอำนาจ เพื่อศึกษาปรากฏการณ์ทางการเมืองที่เกิดขึ้นในแวดวงการเมืองของไทย, เพื่อพิสูจน์ว่าความคิดทางการเมืองเรื่อง เจ้าผู้ปกครอง ของมาคิอาเวลลีเป็นทฤษฎีที่สามารถอธิบายได้อย่างเป็นสากล และเพื่อเป็นการเปิดพรมแดนของการนำเอาความคิดทางการเมือง ของมาคิอาเวลลีมาใช้ในการอธิบายปรากฏการณ์ทางการเมืองของไทย ได้อย่างเป็นระบบ ผลการศึกษาพบว่า 1. บทบาททางการเมืองของจอมพล ป. พิบูลสงครามในช่วง พ.ศ.2475-2487 สามารถอธิบายได้ด้วยความคิดทางการเมืองของมาคิอาเวลลี ทั้งในประเด็นของการขึ้นสู่อำนาจ, การรักษาอำนาจ และการสูญเสียอำนาจ 2. จอมพล ป. พิบูลสงครามเป็นผู้ปกครองที่แท้ที่มีคุณธรรม (virtu) ทางการเมืองในความคิดทางการเมืองของมาคิอาเวลลี 3. จอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็นผู้ปกครองที่มีบทบาททางการเมืองในแบบของมาคิอาเวลเลี่ยน (machiavellian) 4. การนำเอาความคิดทางการเมืองมาศึกษาปรากฏการณ์ทางการเมืองนั้น สามารถอธิบายได้เพียงสิ่งที่ปรากฏออกมาเป็นผลภายนอกเท่านั้น ไม่สามารถอธิบายความตั้งใจหรือความคิด (intention) ได้ 5. ความคิดทางการเมืองของมาคิอาเวลลีเป็นความคิดที่อธิบายลักษณะสัจธรรมของธรรมชาติการเมือง 6. การศึกษาการกระทำของนักการเมืองโดยใช้ความคิดทางการเมืองตะวันตกนั้น เป็นสิ่งที่ทำได้ เพียงแต่ต้องพิจารณาเสียก่อนว่าจะทำการศึกษาในประเด็นใด แล้วเลือกความคิดที่มีลักษณะใกล้เคียงกันมาศึกษา จะทำให้การศึกษามีความเป็นไปได้มากขึ้น