วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2544

การพิจารณาความสบายตาในเรือนกระจกนั้น อัตราส่วนความสว่างระหว่างส่วนใช้งานและฉากหลังจะต้องได้รับการปรับอย่างเหมาะสม หากอัตราส่วนมีค่าสูงเกินไป จะก่อให้เกิดความไม่สบายตาได้ ในการศึกษานี้เรือนกระจกตรงกลางของคุ้มเค้าแมว บ้านพักตากอากาศที่จังหวัดเชียงรายถูกใช้เป็นอาคารกรณีศึกษา เรือนกระจกเป็นเรือนรับรองแขก เชื่อมต่อระหว่างเรือนนอนและเรือนครัว หากไม่สามารถควบคุมอัตราส่วนความสว่างระหว่างส่วนใช้งานและฉากหลังตามต้องการได้ จะทำให้ผู้ใช้สอยภายในอาคารรู้สึกไม่สบายตา การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดความสบายตา โดยการออกแบบปรับปรุงเรือนกระจก และออกแบบอุปกรณ์บังแดดให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ขั้นตอนการศึกษาเริ่มจากการตรวจสอบเรือนกระจกกรณีศึกษาเพื่อหาข้อดี ข้อเสียจากแผงกันแดดและสภาพแวดล้อมเดิม โดยมีต้นหางนกยูงช่วยให้ร่มเงา จากการวิเคราะห์พบว่า ต้นหางนกยูงไม่สามารถให้ร่มเงาอย่างมีประสิทธิภาพ และแสงแดดสามารถลอดเข้ามาทางจั่วหลังคากระจก เมื่อแสงแดดส่องจากทิศใต้ของอาคาร ผลการวิจัยพบว่า การออกแบบปรับปรุงเรือนกระจกมีวิธีการปรับปรุงทั้งหมดสามขั้นตอน ขั้นตอนแรกปรับปรุงผนังกระจกให้มีค่าแสงส่องผ่านที่กำหนด เช่น ติดฟิล์มกรองแสง หรือเปลี่ยนชนิดกระจก เป็นต้น ขั้นตอนที่สองติดตั้งครีบกันแดดเสริมบริเวณช่องว่างบนแผงกันแดดเดิม ครีบกันแดดเสริมนี้สามารถทำจากวัสดุบังแดดที่หลากหลาย โดยใช้วัสดุโครงหลักเป็นอลูมิเนียม ส่วนวัสดุบังแดดที่คลุมโครงหลักเป็นได้ทั้งวัสดุชั่วคราวและถาวร ขั้นตอนสุดท้ายติดตั้งม่านบังแดดในส่วนผนังกระจกและส่วนจั่วหลังคากระจก โดยสามารถใช้มู่ลี่ใบพลาสติก อลูมิเนียม เป็นต้น ในส่วนความคุ้มค่าทางการลงทุนผู้ใช้สามารถเลือกวัสดุได้ตามงบประมาณที่เหมาะสม นอกจากนี้ผลการวิจัยสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริงกับเรือนกระจกลักษณะเดียวกันในจังหวัดต่าง ๆ ทั่วประเทศไทย