วิทยานิพนธ์ (ร.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

การเปลี่ยนแปลงไปของระบบระหว่างประเทศอันเนื่องมาจากการสิ้นสุดลงของสภาวะสงครามเย็นที่ดำเนินมาอย่างยาวนานและกระแสโลกาภิวัตน์ที่ได้แพร่กระจายไปทั่วโลก มีผลกระทบต่อบทบาทของสหประชาชาชาติในฐานะที่เป็นตัวแสดงหนึ่งในความสัมพันธ์ระหว่างประเทศอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวได้ส่งผลให้ประเด็นปัญหาระหว่างประเทศมีลักษณะที่แตกต่างไปจากเดิม กล่าวคือในช่วงสงครามเย็นประเด็นปัญหาระหว่างประเทศจะเน้นไปที่ความมั่นคงทางทหาร แต่ในยุคหลังสงครามเย็นนี้ประเด็นปัญหาที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่จะมีที่มาจากความขัดแย้งภายในประเทศที่ฝังรากลึกมาอย่างยาวนาน เช่นปัญหาชนกลุ่มน้อย ปัญหาความเสื่อมโทรมของสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติ ปัญหายาเสพติด ฯลฯ ซึ่งบางปัญหาก็มีลักษณะของการข้ามชาติและเป็นปัญหาที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงของมนุษย์มากกว่าที่จะเป็นเรื่องความมั่นคงทางทหาร เมื่อประเด็นปัญหาได้เปลี่ยนแปลงไป สหประชาชาติในฐานะองค์การระหว่างประเทศระดับโลกที่รับผิดชอบเรื่องสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศจึงต้องพยายามปรับบทบาทในด้านการรักษาสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศเพื่อให้ตามทันกับความเปลี่ยนแปลงดังกล่าว จากการศึกษาดังกล่าวพบว่า บทบาทด้านการปฏิบัติการรักษาสันติภาพภายหลังการปฏิรูปของสหประชาชาติประสบความสำเร็จเป็นอย่างดี ดังนั้นเพื่อให้การปฏิบัติงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น สหประชาชาติจึงต้องปฏิบัติงานอย่างเต็มความสามารถในการจัดการกับประเด็นปัญหาที่มีความซับซ้อนและละเอียดอ่อนในสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบันและในอนาคต