วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2540

ศึกษาบทบาทของครูในการพัฒนาทักษะการแก้ปัญหาของเด็กวัยอนุบาล ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดนนทบุรี ในด้านการวางแผนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน เพื่อพัฒนาทักษะการแก้ปัญหาของเด็กวัยอนุบาล ด้านการสอนทักษะการแก้ปัญหาตามกระบวนการแก้ปัญหา และปัญหาอุปสรรคของครูผู้สอน ผลการวิจัย พบว่า 1. ครูมีการวางแผนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อพัมนาทักษะการแก้ปัญหา โดยจัดกิจกรรมในหน่วยการเรียนที่มีเนื้อหาหรือวัตถุประสงค์ ที่สัมพันธ์หรือเน้นการแก้ปัญหา วิธีปฏิบัติคือ เลือกสถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริงมาใช้เป็นสถานการณ์ตัวอย่าง ให้เด็กร่วมอภิปรายและสรุปวิธีการแก้ปัญหา ช่วงเวลาที่จัดกิจกรรมฝึกแก้ปัญหามากที่สุดคือ ช่วงกิจกรรมในวงกลม สื่อที่นำมาใช้ประกอบหรือกระตุ้นความสนใจเด็กเกี่ยวกับปัญหามากที่สุดคือ สื่อประเภทนิทาน วิธีการที่ครูใช้ในการประเมินผลการแก้ปัญหาของเด็กคือ การสังเกตพฤติกรรมเด็กขณะแก้ปัญหาและประเมิน ในด้านความสามารถในการเลือกหรือบอกวิธีการแก้ปัญหา 2. ด้านการสอนทักษะการแก้ปัญหาตามกระบวนการแก้ปัญหา จากการจัดกิจกรรมในชั้นเรียน วิธีการที่ครูปฏิบัติ คือ การสอนทักษะการกำหนดประเด็นปัญหา ครูเสนอปัญหาโดยใช้ภาพที่มีเรื่องราวที่เป็นปัญหา ให้เด็กร่วมแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับปัญหาและสรุปสาเหตุของปัญหา การสอนทักษะการพิจารณาเลือกวิธีการแก้ปัญหา ครูให้เด็กเสนอความคิดเห็นอย่างเสรี แล้วสรุปและร่วมกันตัดสินใจเป็นระบบกลุ่มในการเลือกวิธีแก้ปัญหา การสอนทักษะการทดลองปฏิบัติการแก้ปัญหา ครูให้เด็กแก้ปัญหาตามวิธีที่เลือกและครูให้ความช่วยเหลือ การสอนทักษะการประเมินและสรุปผลการแก้ปัญหา ครูให้เด็กเสนอวิธีแก้ไขปัญหาของตนเอง และกระตุ้นให้เด็กตรวจสอบการทำงาน ด้านการสอนทักษะการแก้ปัญหาตามกระบวนการแก้ปัญหา จากสถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริง วิธีการที่ครูปฏิบัติคือ การสอนทักษะการกำหนดประเด็นปัญหา ครูใช้การถามหรือการพูดกระตุ้นให้เด็กเข้าใจปัญหา การสอนทักษะการพิจารณาเลือกวิธีการแก้ปัญหา ครูใช้คำถามกระตุ้นให้เด็กคิดหาวิธีการด้วยตนเอง การสอนทักษะการปฏิบัติการทดลองแก้ปัญหา ครูให้เด็กแก้ปัญหาตามวิธีการที่เด็กบอก และครูให้ความช่วยเหลือแนะนำส่วนทักษะการประเมิน และสรุปผลการแก้ปัญหาครูไม่ได้สอน 3. ปัญหาและอุปสรรคของครูผู้สอน ได้แก่ เด็กขาดความพร้อม สุขภาพไม่แข็งแรงและมีพื้นฐานการเลี้ยงดูแตกต่างกัน ครูขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการพัฒนาทักษะการแก้ปัญหา ครูไม่เปิดโอกาสให้เด็กแก้ปัญหา และครูสอนเด็กจำนวนมากดูแลไม่ทั่วถึง ผู้ปกครองไม่ส่งเสริมให้เด็กแก้ปัญหาด้วยตนเอง กิจกรรมการสอนในแต่ละวันมีมาก และกิจกรรมการเรียนการสอนที่เน้นการแก้ปัญหาในแผนการจัดประสบการณ์มีน้อย