วิทยานิพนธ์ (ผ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

การจัดตั้งมหาวิทยาลัยเป็นนโยบายของรัฐบาล ตั้งแต่แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 6 ( พ.ศ. 2530 - 2534 ) จนถึงปัจจุบัน ( พ.ศ. 2545 ) เพื่อยกระดับการศึกษาของประชาชนและกระจายความเจริญไปสู่ภูมิภาค มหาวิทยาลัยจะช่วยพัฒนาเศรษฐกิจท้องถิ่น โดยเพิ่มการจ้างงานทั้งทางตรงและทางอ้อม และเพิ่มการใช้จ่ายในการซื้อสินค้าและบริการของท้องถิ่น ซึ่งการใช้จ่ายดังกล่าวทำให้เกิดการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของท้องถิ่น โดยผ่านตัวทวีคูณทางเศรษฐกิจ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ผลกระทบของมหาวิทยาลัยมหาสารคามที่ส่งผลต่อเศรษฐกิจของจังหวัดมหาสารคาม โดยเป็นการวิเคราะห์หาค่าตัวทวีคูณเศรษฐกิจท้องถิ่นที่เกิดจากมหาวิทยาลัย และจำนวนการจ้างงานและรายได้ของประชากรที่เพิ่มขึ้นจากแบบจำลองตัวทวีคูณเศรษฐกิจท้องถิ่น เพื่อนำผลการวิจัยไปใช้ประกอบการวางแผนพัฒนาท้องถิ่นของจังหวัดมหาสารคามการดำเนินการวิจัย ใช้วิธีการสำรวจสภาพทางกายภาพของพื้นที่รอบมหาวิทยาลัยและสัมภาษณ์บุคลากรและนิสิตของมหาวิทยาลัย เพื่อให้ได้ข้อมูลและความคิดเห็นโดยใช้แบบสอบถามผลการศึกษาพบว่า การใช้จ่ายของมหาวิทยาลัยมหาสารคามทำให้เกิดการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจท้องถิ่น และทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินเกษตรกรรมบริเวณรอบมหาวิทยาลัยเป็นพาณิชยกรรมมากขึ้น จากการศึกษานี้ยังได้พบว่าการก่อตั้งมหาวิทยาลัย ทำให้สาธารณูปโภคและสาธารณูปการในท้องถิ่นไม่สามารถรองรับต่อจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้นได้อย่างเพียงพอ ดังนั้นการนำผลการวิจัยไปใช้ในการวางแผนพัฒนาท้องถิ่น ควรมีการประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อเตรียมพร้อมกับการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น และควรคำนึงถึงปัจจัยอื่นที่นอกเหนือจากมหาวิทยาลัย ที่สามารถส่งผลกระทบต่อท้องถิ่นในด้านต่าง ๆ ไปพร้อมกัน เพื่อเป็นการวางแผนที่มีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุดในการพัฒนา นำมาซึ่งการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในท้องถิ่น และเป็นการพัฒนาระดับท้องถิ่น ไปสู่ระดับภาคและประเทศได้ในที่สุด