วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

เปรียบเทียบความหมายและคุณลักษณะ ที่แสดงความสามารถทางการสื่อสารระหว่างบุคคล จากความคิดเห็นของผู้บังคับบัญชาชาวญี่ปุ่นกับผู้ใต้บังคับบัญชาชาวไทยว่า มีความเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร เพื่อทราบถึงปัญหาทางการสื่อสารระหว่างผู้บังคับบัญชาชาวญี่ปุ่น และผู้ใต้บังคับบัญชาชาวไทย ผู้วิจัยได้สัมภาษณ์เชิงลึกผู้บังคับบัญชาชาวญี่ปุ่นในระดับบริหาร และผู้ใต้บังคับบัญชาชาวไทยในองค์กรข้ามชาติญี่ปุ่น ที่ดำเนินการในประเทศไทยจำนวน 6 บริษัท และเก็บข้อมูลจากการตอบแบบสอบถามจากผู้บังคับบัญชาชาวญี่ปุ่น 55 คน ผู้ใต้บังคับบัญชาชาวไทย จำนวน 75 คน ผลการวิจัยพบว่า 1. ความหมายของคำว่า "ความสามารถทางการสื่อสาร" ตามแนวคิดของผู้บังคับบัญชาชาวญี่ปุ่น จะเน้นความสามารถทางการสื่อสารที่เกิดขึ้นระหว่างตัวบุคคลที่สื่อสาร (Competence is "between" the communicators) คือ ความสามารถของผู้รับสารในการทำความเข้าใจสารและวัตถุประสงค์ของผู้ส่งสาร โดยมีความเข้าใจในบุคลิกลักษณะ ภูมิหลังและวัฒนธรรมของผู้ที่สื่อสารเป็นองค์ประกอบสำคัญ ทำให้การทำความเข้าใจสารนั้นยืดหยุ่นได้ตามสถานการณ์ (Situation oriented) ส่วนแนวคิดของผู้ใต้บังคับบัญชาชาวไทย จะเน้นความสามารถเฉพาะตัวบุคคลของผู้ที่สื่อสาร (Competence is "within" the communicators) คือ ความสามารถในการส่งสารของผู้ส่งสารไปยังผู้รับสาร ให้มีความเข้าใจความหมายตรงกันโดยพิจารณาถึง การตอบรับของผู้รับสารว่าตรงตามความต้องการของผู้ส่งสารหรือไม่ นอกจากนี้ความสามารถทางการสื่อสารของผู้บังคับบัญชาชาวญี่ปุ่น เน้นความสามารถในเชิงวัฒนธรรมเฉพาะ (Culture Specific) ในขณะที่ความสามารถทางการสื่อสารของผู้ใต้บังคับบัญชาชาวไทย เน้นความสามารถในเชิงวัฒนธรรมสากล (Culture General) 2. จากการลำดับความสำคัญของคุณลักษณะ ที่แสดงความสามารถทางการสื่อสารที่ผู้บังคับบัญชา "ควรจะมี" ที่สำคัญที่สุด 5 อันดับแรก พบว่าผู้บังคับบัญชาชาวญี่ปุ่นและผู้ใต้บังคับบัญชาชาวไทย มีความคิดเห็นตรงกัน 5 ประเด็นคือ เปิดกว้างและสนับสนุนให้ผู้ใต้บังคับบัญชาแสดงความคิดเห็น มอบหมายและสั่งงานได้อย่างชัดเจน รับฟังปัญหาและคำแนะนำต่างๆ แก่ผู้ใต้บังคับบัญชา ให้ข้อมูลต่างๆ แก่ผู้ใต้บังคับบัญชาอย่างเปิดเผยและถูกต้องชัดเจน สามารถโน้มน้าวใจให้ผู้ใต้บังคับบัญชาปฏิบัติงานให้ด้วยความเต็มใจ แต่พบว่าผู้บังคับบัญชาชาวญี่ปุ่นและผู้ใต้บังคับบัญชาชาวไทย มีความคิดเห็นต่อความสามารถทางการสื่อสารของผู้บังคับบัญชา ในการปฏิบัติจริงไม่ตรงกัน 3. จากการจัดลำดับความสำคัญของคุณลักษณะ ที่แสดงความสามารถทางการสื่อสารที่ผู้ใต้บังคับบัญชา "ควรจะมี" ที่สำคัญที่สุด 5 อันดับแรก พบว่าผู้บังคับบัญชาชาวญี่ปุ่นและผู้ใต้บังคับบัญชาชาวไทยมีความคิดเห็นตรง กันใน 4 ประเด็นคือ เปิดเผยข้อมูลต่างๆ อย่างโปร่งใสแม้กระทั่งความผิดพลาดในการทำงาน ให้ข้อมูลแก่ผู้บังคับบัญชาอย่างเปิดเผยและถูกต้องชัดเจน สามารถแสดงความรับผิดชอบโดยตรงต่องานที่ผิดพลาด รับฟังคำแนะนำของผู้บังคับบัญชาและสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการทำงาน แต่พบว่าผู้บังคับบัญชาชาวญี่ปุ่นและผู้ใต้บังคับบัญชาชาวไทย มีความคิดเห็นต่อความสามารถในการสื่อสารของผู้ใต้บังคับบัญชา ในการปฏิบัติจริงไม่ตรงกัน